Alanya Miras Avukatı

Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı)

Mirasçılık belgesi, başvuru üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere sulh mahkemesince veya noterlikçe verilir. Mirasçı atamaya veya vasiyete ilişkin ölüme bağlı tasarrufa bir ay içinde itiraz edilmezse, lehine tasarruf yapılan kişiye sulh mahkemesince atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren bir belge verilir (TMK m.598). Belgenin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir; tasarrufun iptali davası hakkı da saklıdır. Ölümden itibaren iki yıl içinde tapu sicilinde miras intikali gerçekleşmezse tapu müdürlüğü de mirasçılık belgesi düzenlenmesi için yargıya başvurabilir (Tapu Kanunu Ek m.1).

Mirasın Reddi

Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir. Ret süresi üç aydır; bu süre yasal mirasçılar için mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri, atanmış mirasçılar için tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar (TMK m.605, 606). Ret, sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla ve kayıtsız şartsız yapılır (TMK m.609). Mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m.605/2). Yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanır; ret süresi dolmadan mirasçı olarak tereke işlemlerine karışmak veya tereke mallarını gizlemek de ret hakkını ortadan kaldırabilir (TMK m.610). Bu nedenle borçlu terekelerde ilk işlem, sürenin başlangıç tarihinin belirlenmesidir.

Vasiyetname

Vasiyet resmî şekilde, mirasbırakanın el yazısıyla veya olağanüstü hâllerde sözlü olarak yapılabilir (TMK m.531). Resmî vasiyetname iki tanık huzurunda resmî memur tarafından düzenlenir (TMK m.532); el yazılı vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılıp imzalanması zorunludur (TMK m.538). Mirasbırakanın ölümünden sonra ele geçen vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilmelidir (TMK m.595). Vasiyetnamenin şekle uygunluğu ve içeriği, iptal ve tenkis yönünden de incelenir.

Tenkis ve Saklı Pay

Saklı pay, altsoy için yasal miras payının yarısı, ana ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri; sağ kalan eş için ise altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçı olması hâlinde yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçüdür (TMK m.506). Saklı payının karşılığını alamayan mirasçılar, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarrufların tenkisini dava edebilir (TMK m.560). Mirasbırakanın saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yaptığı kazandırmalar ile belirli bağışlamalar da ölüme bağlı tasarruflar gibi tenkise tâbidir (TMK m.565). Tenkis davası hakkı, saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinden itibaren on yıl geçmekle düşer (TMK m.571). Ölüme bağlı tasarrufun yetkisizlik, irade sakatlığı, hukuka aykırılık veya şekil eksikliği sebebiyle iptali için ise ayrı bir iptal davası açılabilir (TMK m.557, 559).

Muris Muvazaası

Mirasbırakanın, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla bağış niteliğindeki işlemi satış gibi göstermesi durumu uygulamada muris muvazaası olarak adlandırılır. Sözleşmenin türü ve içeriği belirlenirken tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere değil, gerçek ve ortak iradelerine bakılması kuralı (TBK m.19/1) bu değerlendirmenin dayanaklarından biridir. Konuya ilişkin ayrıntılar yargı içtihadıyla şekillenmiştir; dava, kural olarak tapu iptali ve tescil talepli olarak taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır. Genel çerçeve için Tapu İptali ve Tescil Davası ve muvazaalı gayrimenkul satışı yazıları incelenebilir.

Miras Paylaşımı ve Ortaklığın Giderilmesi

Birden çok mirasçı bulunduğunda, paylaşmaya kadar mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık oluşur; mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur ve mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, paylaşmaya kadar miras ortaklığına bir temsilci atayabilir (TMK m.640). Her mirasçı, sözleşme veya kanun gereği ortaklığı sürdürme yükümlülüğü bulunmadıkça her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir; terekedeki malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılmasına karar verilmesi talep edilebilir (TMK m.642). Paylaşma veya ortaklığın giderilmesi için dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B/1-b).

7589 sayılı Kanunla (12. Yargı Paketi) İİK m.114/2’ye eklenen hükme göre, tüm maliklerin miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilirse birinci açık artırma yalnızca malik mirasçılar arasında yapılır; bu usul bir defaya mahsustur. Değişiklik, 31/7/2026’dan önce ilanı yapılmış açık artırmalara uygulanmaz (7589 s.K. Geçici m.1/1). Ayrıntılar için 12. Yargı Paketi yazısına bakılabilir.

Yabancıların Türkiye’deki Taşınmaz Mirası

Miras, kural olarak ölenin millî hukukuna tâbidir; ancak Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.20/1). Mirasa ilişkin davalar, ölenin Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde; son yerleşim yeri Türkiye’de değilse terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesinde görülür (MÖHUK m.43). Yabancı hakiki şahısların tapuda intikal işlemleri, Türk mahkemelerinden verilen veya kendi yetkili makamlarından verilip Türk kanunlarının veraset usulüne ilişkin hükümlerine uygun olduğu Türk mahkemelerince tasdik edilen veraset senetlerine dayanılarak yapılır (Tapu Kanunu m.37). Tapu Kanunu m.35’in son fıkrasına göre, birinci fıkradaki sınırlamalar dışında miras yoluyla edinilen taşınmazların Maliye Bakanlığınca verilecek bir yılı geçmeyen süre içinde tasfiye edilmemesi hâlinde tasfiye edilerek bedele çevrilmesi gündeme gelebilir; somut durumun bu kapsama girip girmediği her dosyada ayrıca değerlendirilir. Ayrıntılar için Yabancıların Türkiye’de Miras Hakları: Alanya’da Taşınmaz Mirası Süreci yazısı ve Alanya Yabancılar Hukuku Avukatı sayfası incelenebilir.

Veraset ve İntikal Vergisi

Türkiye’de bulunan malların veraset yoluyla intikali veraset ve intikal vergisine tabidir (7338 sayılı Kanun m.1). Taşınmazlar, emlak vergisine esas olan değerle değerlenir (m.10/b). Beyanname, ölüm Türkiye’de olmuş ve mükellefler Türkiye’deyse ölüm tarihini izleyen dört ay içinde, mükellefler yabancı bir memlekette bulunuyorsa altı ay içinde verilir; ölüm yabancı bir memlekette olmuşsa süreler mükelleflerin bulunduğu yere göre altı, dört veya sekiz aydır (m.9). Yabancı memleketlerdeki mükellefler beyannamelerini Türkiye konsolosluklarına verir (m.8). Vergi, tahakkuktan itibaren üç yıl içinde mayıs ve kasım aylarında iki eşit taksitle ödenebilir; intikal eden taşınmazın devir ve ferağı için, vergi tamamen ödenmedikçe veya teminat gösterilmedikçe tapuda ilişik kesme belgesi aranır (m.19). İstisna ve tarife tutarları yıllık olarak güncellendiğinden bu sayfada tutar belirtilmemiştir. Vergi uyuşmazlıkları için Alanya Vergi Hukuku Avukatı sayfasına bakılabilir.

Terekenin Korunması ve Tereke Defteri

Mirasbırakanın ölümü üzerine sulh mahkemesinden mühürleme, tereke defteri tutulması veya terekenin resmen yönetimi gibi koruma önlemlerinin alınması talep edilir ve bu süreç takip edilir (TMK m.589-592).

Resmî Defter Tutulması

Terekenin borca batık olup olmadığı belirsizse, mirası reddetme hakkı bulunan mirasçı adına bir ay içinde sulh mahkemesinden resmî defter tutulması istenir ve alacak-borç tespiti izlenir (TMK m.619).

Mirasın Resmî Tasfiyesi

Mirası reddetmek veya resmî defter istemek yerine terekenin resmî tasfiyesinin talep edilmesi ve tasfiye sürecinde mirasçı haklarının korunması sağlanır (TMK m.632).

Miras Sözleşmesi ve Mirastan Feragat

Miras sözleşmesi ile karşılıklı veya karşılıksız mirastan feragat sözleşmelerinin taslakları hazırlanır ve resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmesi süreci yürütülür (TMK m.527, 528, 545).

Mirasçılıktan Çıkarma (Iskat)

Mirasçılıktan çıkarma tasarrufunun kanuni sebeplere ve şekle uygunluğu incelenir; çıkarılan mirasçı adına itiraz ve iptal davası, mirasbırakan adına ise tasarrufun hazırlanması yürütülür (TMK m.510-513).

Mirastan Yoksunluk

Kanunda sayılan ağır davranışlar nedeniyle mirasçılığa veya ölüme bağlı tasarruftan hak kazanmaya ehil olmayan kişiler bakımından tespit ve dava süreçleri yürütülür (TMK m.578).

Miras Sebebiyle İstihkak Davası

Tereke mallarını mirasçı olmadığı hâlde elinde bulunduran kişilere karşı, öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde on yıllık süreler gözetilerek mirasçılar adına istihkak davası açılır (TMK m.637-639).

Vasiyet Alacağı ve Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi

Vasiyet alacaklısı adına vasiyetin yerine getirilmesine ilişkin talep ve dava süreçleri ile vasiyeti yerine getirme görevlisinin atanması ve işlemlerinin denetimi takip edilir (TMK m.550, 600-601).

Denkleştirme (İade)

Mirasbırakanın sağlığında altsoyuna yaptığı kazandırmaların paylaşmada denkleştirilmesi talepleri hazırlanır, müzakere edilir ve gerektiğinde dava yoluyla ileri sürülür (TMK m.669-675).

Paylaşma Sözleşmesi ve Rızai Paylaşım

Mirasçılar arasında anlaşma sağlanması hâlinde yazılı paylaşma sözleşmesi hazırlanır, müzakere ve arabuluculuk görüşmeleri yürütülür, taşınmazların tapuda mirasçılara tescili takip edilir (TMK m.676).

Banka Hesapları ve Diğer Tereke Varlıklarının İntikali

Mevduat, araç, şirket payı ve benzeri tereke varlıklarının mirasçılara aktarılması için gerekli mirasçılık belgesi ve vergi dairesi yazıları hazırlanarak ilgili kurumlar nezdinde işlemler yürütülür.

Yabancı Veraset Belgelerinin ve Kararlarının Tanınması

Yurt dışında alınmış veraset belgeleri ve miras kararlarının Türkiye’de kullanılabilmesi için tanıma veya tenfiz davaları açılır ve apostil, tercüme ve onay işlemleri planlanır (MÖHUK m.50-59).