Çalışma Alanı
Alanya Kira Avukatı
Alanya kira avukatı; kira sözleşmesinden doğan tahliye, kira bedelinin tespiti, kira alacağı ve depozito uyuşmazlıklarında kiraya verenin veya kiracının vekilliğini üstlenen avukattır. Sophos Hukuk Bürosu’nda Av. Hüseyin Aydın tarafından, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde ihtar, icra takibi, zorunlu arabuluculuk ve dava aşamaları yürütülmektedir.
Alanya’da kira ilişkileri, yılın büyük bölümünde yerleşik nüfusa, bir bölümünde ise yazlık ve sezonluk kullanıma dayanır. Mal sahiplerinin önemli bir kısmı yurt dışında yaşamakta, kiracıların bir kısmı yabancı uyruklu olmaktadır. Bu çeşitlilik; sözleşmenin doğru kurulmasını, ihtarların süresinde ve usulüne uygun yapılmasını ve her uyuşmazlıkta hak düşürücü sürelerin takip edilmesini önemli hâle getirir.
Alanya'da Kira Hukukunun Çerçevesi
Konut ve çatılı işyeri kiraları, Türk Borçlar Kanunu’nun 299 ila 356. maddeleri arasında düzenlenir. Bu kiralarda kiracıyı koruyan kuralların önemli bölümü kiracı aleyhine değiştirilemez; örneğin konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez, sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzamış sayılır (TBK m.347). Kiraya veren ise ancak kanunda sayılan sebeplerle, çoğunlukla bir aylık hak düşürücü süre içinde açacağı dava ile sözleşmeyi sona erdirebilir. Bu nedenle kira dosyalarında ilk değerlendirme, hangi sebebe dayanıldığı ve sürenin işleyip işlemediğidir.
Bu Alanda Yürütülen İşler
Tahliye Davaları ve Tahliye Yolları
Kiracının tahliyesi, uyuşmazlığın sebebine göre farklı yollardan istenir:
- Kira bedelinin ödenmemesi: Kiraya veren, kiracıya yazılı ihtarla süre verir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında bu süre en az otuz gündür (TBK m.315). Süre içinde ödeme yapılmazsa İcra ve İflas Kanunu’nun 269 ve devamı maddelerine göre ihtarlı ödeme emriyle takip başlatılabilir; borçlu itiraz etmez ve ödeme yapmazsa icra mahkemesinden tahliye istenir.
- İki haklı ihtar: Kira bedelini ödemediği için kiracıya iki haklı ihtar yapılmasına sebep olunmuşsa, kira dönemi veya kira yılı sonundan başlayarak bir ay içinde tahliye davası açılabilir (TBK m.352/2).
- Yazılı tahliye taahhüdü: Kiracı, teslimden sonra belirli bir tarihte taşınmazı boşaltmayı yazılı olarak üstlenmiş ve boşaltmamışsa, kiraya veren o tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurabilir veya dava açabilir (TBK m.352/1).
- Konut veya işyeri ihtiyacı ile yeniden inşa/imar: Kiraya veren, kendisi veya yakınları için ihtiyaç bulunması hâlinde bir ay içinde açacağı dava ile sözleşmeyi sona erdirebilir (TBK m.350). Taşınmazı sonradan edinen kişi için ayrı süreler öngörülmüştür: edinmeden başlayarak bir ay içinde kiracıya yazılı bildirim ve altı ay sonra dava (TBK m.351).
Her yolun ihtar, bildirim ve süre şartları farklıdır. Tahliye taahhüdünün geçerlilik şartları, ihtar usulü ve icra yolunun ayrıntıları için Kirasını Ödemeyen Kiracıya Karşı Ev Sahibinin Hakları ve Ev Sahibi Koruma Rehberi yazılarına bakılabilir.
Kira Bedelinin Tespiti ve Artış Uyuşmazlıkları
Yenilenen kira dönemlerinde kira bedeli artışı, bir önceki kira yılındaki tüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez (TBK m.344). Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde hâkim, kira bedelini kiralananın durumunu ve emsal kira bedellerini de gözeterek hakkaniyete uygun biçimde belirler. Kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir; ancak yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önce açılmış ya da kiracıya yazılı artış bildirimi yapılmışsa, izleyen yeni kira dönemi sonuna kadar açılan davada belirlenen bedel yeni dönemin başından itibaren bağlayıcı olur (TBK m.345).
Konut kiralarında yüzde yirmi beş ile sınırlı geçici düzenlemeler, TBK Geçici 1. ve 2. maddelerine göre 1/7/2024 tarihine kadar yenilenen kira dönemleri için uygulanmıştır; mevzuat.gov.tr’deki güncel metinde bu tarihten sonrası için uzatma bulunmamaktadır. Ayrıntılı değerlendirme için Kira Bedelinin İfası, Artış Esasları ve Kira Tespit Davası yazısı incelenebilir.
Kira Alacağı ve İcra Takibi
Ödenmeyen kira ve yan giderler, dosyanın niteliğine göre ihtarlı ödeme emriyle yapılan kira takibi, genel haciz yoluyla takip veya dava yoluyla talep edilebilir. İİK m.269 kapsamındaki takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz sebeplerini icra dairesine bildirmek zorundadır; itiraz hâlinde alacaklının itirazın kaldırılmasını isteyebilmesi, kira sözleşmesinin ve imzanın niteliğine bağlıdır. Kiraya verenin tahliyeyi icra mahkemesinden talep etme hakkı, ihtar süresinin bitiminden itibaren altı ay içinde kullanılmalıdır (İİK m.269/a).
Zorunlu Arabuluculuk
Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, kiralanan taşınmazların ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler hariç olmak üzere, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B, 1/9/2023’ten itibaren). Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde başvuruyu sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta uzatılabilir (m.18/A/9). Anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanak dava dilekçesine eklenmezse dava usulden reddedilir (m.18/A/2). Bu nedenle tahliye ve kira tespit davalarından önce arabuluculuk başvurusunun hangi tarihte yapılacağı, hak düşürücü bir aylık süreler bakımından ayrıca planlanır.
Depozito (Güvence) Uyuşmazlıkları
Konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyle kiracıya güvence verme borcu getirilmişse bu güvence üç aylık kira bedelini aşamaz. Güvence olarak para verilmesi kararlaştırılmışsa kiracı, kiraya verenin onayı olmaksızın çekilmemek üzere vadeli bir tasarruf hesabına yatırır; banka güvenceyi ancak iki tarafın rızasıyla, icra takibinin kesinleşmesiyle veya kesinleşmiş mahkeme kararıyla geri verir. Kiraya veren, sözleşmenin bitiminden sonraki üç ay içinde dava veya takip başlattığını bankaya bildirmezse kiracı güvencenin iadesini isteyebilir (TBK m.342). Ayrıca kira bedeli ve yan giderler dışında kiracıya başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez; zamanında ödenmeyen kira için ceza koşulu veya sonraki kiraların muaccel olacağına ilişkin anlaşmalar geçersizdir (TBK m.346).
Yabancı Mal Sahipleri, Kiracılar ve Yurt Dışında Yaşayan Mal Sahipleri
Alanya’da taşınmaz sahibi olup yurt dışında yaşayanlar için kira dosyası, vekil aracılığıyla yürütülebilir; ihtar, icra takibi, arabuluculuk ve dava işlemleri vekâletname çerçevesinde takip edilir. Vekâletnamenin düzenlenme şekli ve gerekli onay işlemleri bulunulan ülkeye göre farklılık gösterir. Yabancı uyruklu kiracılarda sözleşmenin dili, imza ve tebligat adresinin açık yazılması, ihtarların tebliğ edilebilmesi bakımından önem taşır. Yabancı para üzerinden kira bedeli kararlaştırılması hâlinde TBK m.344/4 uyarınca beş yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik yapılamaz; aşırı ifa güçlüğüne ilişkin TBK m.138 saklıdır. Yabancı para ile kiralamanın kambiyo mevzuatı açısından sınırları bu sayfada ayrıca ele alınmamıştır. Yabancı uyruklu müvekkillere yönelik diğer hukuki konular için Alanya Yabancılar Hukuku Avukatı sayfasına bakılabilir.
Yazlık ve Kısa Süreli Kiralama
Konutların turizm amaçlı, en fazla yüz gün süreyle kiralanması 7464 sayılı Kanun kapsamındadır; bu kiralamalar için sözleşme yapılmadan önce izin belgesi alınması zorunludur ve tek seferde yüz günden uzun süreli kiralamalar Kanun’un kapsamı dışında kalır (m.1 ve m.3). İzin belgesi başvurusunda, binanın tüm kat malikleri tarafından oy birliğiyle alınan kararın ibrazı aranır (m.3/3). İzinsiz kiralama faaliyeti için idari para cezası öngörülmüştür (m.4). Şartlar ve başvuru süreci için Alanya Turizm Amaçlı Kiralama İzin Belgesi Rehberi incelenebilir. Kira geliri beyanına ilişkin vergi boyutu ise vergi hukuku başlığında ele alınmaktadır.
Kira Uyuşmazlıklarında Süreler, Dayanaklar ve Görevli Merci
| İşlem / dava türü | Dayanak | Görevli merci | Kritik süre |
|---|---|---|---|
| Kira temerrüdü ihtarı (konut ve çatılı işyeri) | TBK m.315 | Noter vb. yazılı bildirim | İhtarda verilecek süre en az 30 gün |
| Kira takibinde ödeme emrine itiraz | İİK m.269 | İcra dairesi | Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün |
| Temerrüt nedeniyle tahliye talebi | İİK m.269/a | İcra mahkemesi | İhtar süresinin bitiminden itibaren 6 ay |
| İki haklı ihtar nedeniyle tahliye davası | TBK m.352/2 | Sulh hukuk mahkemesi (HMK m.4/1-a) | Kira dönemi/yılı sonundan itibaren 1 ay |
| Tahliye taahhüdüne dayalı tahliye | TBK m.352/1; İİK m.272 | İcra dairesi veya sulh hukuk mahkemesi | Taahhüt edilen tarihten itibaren 1 ay; tahliye emrine itiraz 7 gün (İİK m.274) |
| İhtiyaç nedeniyle tahliye davası | TBK m.350/1 | Sulh hukuk mahkemesi | Dönem sonu veya fesih döneminden itibaren 1 ay |
| Yeni malikin ihtiyacı | TBK m.351 | Sulh hukuk mahkemesi | Edinmeden itibaren 1 ay içinde yazılı bildirim; 6 ay sonra dava |
| Kira bedelinin tespiti | TBK m.344, 345 | Sulh hukuk mahkemesi | Her zaman açılabilir; yeni dönemden 30 gün önce açılması/bildirim sonuç doğurur |
| Güvencenin (depozito) iadesi | TBK m.342 | Banka; uyuşmazlıkta sulh hukuk mahkemesi | Sözleşmenin bitiminden sonra 3 ay içinde dava/takip bildirimi yoksa iade istenebilir |
| Dava öncesi arabuluculuk | 6325 s.K. m.18/B | Arabuluculuk bürosu | Arabulucu 3 hafta (+1 hafta); ilamsız icra tahliyesi hariç |
Yukarıdaki sürelerin hak düşürücü olduğu ve kaçırılması hâlinde dava hakkının kaybına yol açabileceği göz önünde tutulmalıdır; somut dosyada sürenin başlangıcı, ihtar ve tebliğ tarihlerine göre ayrıca hesaplanır.
Süreç Nasıl İşler
- Belge ve tarih incelemesi: Kira sözleşmesi, ödeme kayıtları, ihtarname ve tebligat tarihleri incelenir; hangi sürenin işlediği belirlenir.
- Yol seçimi: İhtar ve icra takibi, arabuluculuk veya doğrudan dava yollarından hangisinin uygun olduğu, dosyanın sebebine ve sürelerine göre değerlendirilir.
- Dava öncesi aşama: Dava şartı olan hâllerde arabuluculuk başvurusu yapılır; ihtar, ödeme emri veya bildirim usulüne uygun gönderilir.
- Dava ve icra mahkemesi aşaması: Dava veya itirazın kaldırılması talebi sunulur; basit yargılama usulüne tabi sulh hukuk davalarında dava dilekçesine cevap süresi iki haftadır (HMK m.316 ve 317).
- Karar sonrası: Karara karşı kanun yolları ve gerekirse tahliyenin infazı takip edilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Kira ilişkisinden doğan alacak davaları dâhil olmak üzere kira uyuşmazlıkları, dava konusunun değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesinin görevindedir; ilamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin hükümler ayrıktır (HMK m.4/1-a). Genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.6); sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir (HMK m.10). Alanya’da bulunan taşınmazlara ilişkin kira dosyalarında uygulamada genellikle Alanya’daki mahkemeler ve icra daireleri önünde işlem yapılmaktadır.
Dosya İçin Hazırlanması Gereken Belgeler
- Kira sözleşmesi ve varsa ek protokoller ile tahliye taahhütnamesi
- Kira ve aidat ödemelerine ilişkin banka dekontları
- Gönderilmiş ihtarname, ödeme emri veya tebligat belgeleri ile tebliğ tarihini gösteren mazbata
- Tapu kaydı veya mülkiyeti gösteren belge
- Güvence (depozito) için yapılan ödemeye ilişkin kayıtlar
- Yabancı uyruklu taraflarda pasaport/kimlik bilgileri ve tebligat adresi; yurt dışında yaşayan mal sahipleri için vekâletname
Çalışma Yöntemi
Kira dosyalarında ilk adım, işleyen sürelerin tespiti ve dosyanın hangi yoldan yürütüleceğinin belirlenmesidir. İhtar, arabuluculuk, icra takibi ve dava aşamaları tek elden takip edilir. Büronun kurucusu hakkında bilgi için Av. Hüseyin Aydın sayfasına, konut ve taşınmaz uyuşmazlıklarına ilişkin diğer çalışmalar için Alanya Gayrimenkul Avukatı sayfasına bakılabilir. Dosya değerlendirmesi için iletişim sayfası kullanılabilir.
Sophos Hukuk Bürosu · Av. Hüseyin Aydın (Antalya Barosu Sicil No 2511)
Güneş Apartmanı, Güllerpınarı Mahallesi Asım Tokuş Bulvarı, Karabüllü Sk. No:2, 07400 Alanya/Antalya · +90 530 336 16 79
İlgili Rehberler
Sıkça Sorulan Sorular
Merak Ettikleriniz
Tahliye; kira bedelinin ödenmemesi, iki haklı ihtar, yazılı tahliye taahhüdü, konut veya işyeri ihtiyacı ile yeniden inşa ve imar sebeplerine dayanılarak istenebilir. Bazı sebeplerde icra yolu, bazılarında sulh hukuk mahkemesinde dava yolu izlenir. Hangi yolun geçerli olduğu ve sürelerin işleyip işlemediği somut dosyadaki tarihlere göre belirlenir.
Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıya verilecek süre en az otuz gündür; bu süre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden işlemeye başlar. Diğer kira ilişkilerinde en az on gündür. Süre içinde ödeme yapılmazsa kiraya veren sözleşmeyi feshedeceğini ihtarda bildirmişse fesih hakkı doğar (TBK m.315).
Evet. Kiracıya, kira bedelini ödemediği için iki haklı ihtar yapılmasına sebep olunmuşsa kiraya veren, kira süresinin veya ihtarların yapıldığı kira yılının bitiminden başlayarak bir ay içinde dava açabilir. Bir yıl ve daha uzun süreli sözleşmelerde kira yılı esas alınır. Süre hak düşürücüdür (TBK m.352/2).
Yenilenen kira dönemlerinde artış, bir önceki kira yılındaki tüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez (TBK m.344). Konut kiralarındaki yüzde yirmi beşlik geçici sınır, 1/7/2024 tarihine kadar yenilenen dönemler için öngörülmüştü; güncel metinde bu tarihten sonrası için uzatma bulunmamaktadır.
Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, kiralananın ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler hariç, dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B). Son tutanak dava dilekçesine eklenmezse dava usulden reddedilir. Arabuluculuk süresi genellikle üç haftadır; zorunlu hâllerde bir hafta uzatılabilir.
Konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence üç aylık kira bedelini aşamaz. Para olarak verilen güvence, vadeli tasarruf hesabında tutulur. Kiraya veren sözleşmenin bitiminden sonraki üç ay içinde dava veya takip başlattığını bankaya bildirmezse kiracı güvencenin iadesini isteyebilir (TBK m.342).
Mal sahibi Türkiye’ye gelmeden, vekâletname verdiği avukat aracılığıyla ihtar, icra takibi, arabuluculuk ve dava işlemlerini yürütebilir. Vekâletnamenin hangi şekilde düzenleneceği ve onay işlemleri, bulunulan ülkeye göre değişir. Belgeler önceden hazırlanırsa süreler bakımından zaman kaybı yaşanmaz; bu nedenle işlemlerin vekâletname aşamasından itibaren planlanması gerekir.
Konutların en fazla yüz gün süreyle turizm amaçlı kiralanabilmesi için sözleşme yapılmadan önce izin belgesi alınması zorunludur (7464 sayılı Kanun m.3). Başvuruda, binanın tüm kat malikleri tarafından oy birliğiyle alınan karar da aranır. İzinsiz kiralama hâlinde idari para cezası uygulanır. Güncel şartlar için rehber yazımıza bakılabilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya danışmanlık yerine geçmez. Her somut olay kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir.