Sophos Hukuk Bürosu

Av. Hüseyin Aydın · Alanya / Antalya

Nüfusta “Fatma” yazan ama herkesin “Deniz” diye tanıdığı biri, telaffuzu zor olduğu için iş hayatında sorun yaşayan biri, alay konusu olan bir soyadı taşıyan aile ya da yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı aldıktan sonra yabancı adını Türkçe bir adla değiştirmek isteyen Alanya sakini… Hepsinin yolu aynı yerden geçer: ad veya soyadı değiştirme davası.

Kısa cevap: Adın değiştirilmesi ancak haklı sebeplere dayanılarak hakimden istenebilir (TMK m. 27). Dava, kişinin yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde nüfus müdürlüğüne karşı açılır. Yargıtay uygulamasında, kişinin toplum içinde bilinip tanındığı adla anılmak istemesi de haklı sebep sayılmaktadır. Değişiklik nüfus siciline işlenir ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan edilir. Değişiklikten zarar gören kişi, öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde kararın kaldırılmasını dava edebilir.

Önemli: Ad değişikliğinden sonra kimlik kartı, pasaport, ehliyet, tapu, banka hesapları, diplomalar ve sigorta kayıtlarının yeni adla güncellenmesi gerekir. Özellikle Alanya’da taşınmazı olan kişilerin tapu kayıtlarını güncelletmemesi, ileride satış ve miras işlemlerinde gecikmelere yol açabilir.

Bu rehber, Alanya, Antalya, Manavgat ve Gazipaşa’da yaşayan Türk vatandaşları ile Türk vatandaşlığı kazanan yabancılar için 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 27, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 36 ve Yargıtay kararları çerçevesinde hazırlanmıştır.

Anahtar terimler · Key terms · Ключевые термины · واژه‌های کلیدی

TürkçeEnglishРусскийفارسی
Ad değiştirme davasıname change lawsuitиск о смене имениدعوای تغییر نام
Soyadı değiştirmesurname changeсмена фамилииتغییر نام خانوادگی
Haklı sebepjust causeуважительная причинаدلیل موجه
Nüfus müdürlüğücivil registry officeотдел регистрации населения (ЗАГС)اداره ثبت احوال
Vatandaşlıkcitizenshipгражданствоتابعیت
Alanya avukatAlanya lawyerадвокат в Аланьеوکیل در آلانیا

1. Haklı Sebep Nedir?

“Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hakimden istenebilir.”

4721 sayılı TMK m. 27/1

Kanun, hangi durumların haklı sebep sayılacağını tek tek saymamıştır; haklı sebebin bulunup bulunmadığı her davanın özel koşullarına göre hakim tarafından belirlenir. Yargıtay, kişinin toplum içerisinde bilinip tanındığı adla anılmayı ve onu kayden de taşımayı istemesinin haklı neden teşkil edeceğini kabul etmektedir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/7121, K. 2025/4623, T. 06.05.2025). Uygulamada haklı sebep kabul edilen başlıca durumlar şunlardır:

Ad değişikliği kötü niyetli amaçlarla, örneğin borç veya ceza takibinden kaçmak, başka bir kişinin kimliğine bürünmek için istenemez. Mahkeme, ad değiştirme talebinin üçüncü kişileri yanıltma amacı taşıyıp taşımadığını da değerlendirir.

2. Dava Süreci Adım Adım

  1. Dilekçe: Dava, davacının yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde açılır; Alanya’da ikamet edenler için yetkili mahkeme Alanya Asliye Hukuk Mahkemesidir. Davalı, ilgili nüfus müdürlüğüdür (5490 m. 36).
  2. Deliller: Kişinin istediği adla tanındığını gösteren tanıklar, iş yeri yazışmaları, sosyal medya hesapları, okul kayıtları, sağlık raporları ve benzeri belgeler sunulur.
  3. Duruşma: Mahkeme, nüfus müdürlüğü temsilcisi huzurunda tanıkları dinler. Dava genellikle bir veya iki duruşmada sonuçlanır.
  4. Karar ve kesinleşme: Karar kesinleştikten sonra nüfus müdürlüğüne gönderilir ve nüfus kaydı düzeltilir.
  5. İlan: Ad değişikliği nüfus siciline kaydedilir ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur.
  6. Belgelerin yenilenmesi: Kimlik kartı, pasaport ve diğer belgeler yeni adla yenilenir.

3. Basın İlan Kurumu İlanı ve İtiraz Hakkı

14.11.2024 tarihli ve 7532 sayılı Kanunla TMK m. 27’nin ikinci fıkrası değiştirilmiş ve ad değişikliğinin gazetelerde değil, Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan edilmesi öngörülmüştür. İlanda; kararı veren mahkeme, karar tarihi, esas ve karar numarası, kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı ile yeni adı ve soyadı yer alır.

Ad değişmekle kişinin hukuki durumu değişmez: Borçları, alacakları, mülkiyet hakları ve sorumlulukları aynen devam eder. Adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir (TMK m. 27/4).

4. Soyadı Değişikliği ve Aileye Etkisi

Soyadı değişikliği de TMK m. 27 ve 5490 m. 36/1-b kapsamında haklı sebebe dayanılarak istenebilir. Ad değişikliği halinde nüfus müdürlüğü, kişinin çocuklarının baba veya ana adına ilişkin kaydını; soyadı değişikliğinde ise eşin ve ergin olmayan çocukların soyadını da kendiliğinden düzeltir (5490 m. 36/1-b). Ergin çocukların soyadının değişmesi için ise kendilerinin ayrıca talepte bulunması gerekir.

Evli kadının soyadını düzenleyen TMK m. 187, Anayasa Mahkemesinin 22.02.2023 tarihli ve E. 2022/155, K. 2023/38 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bu nedenle evlilik ve boşanma sonrasında kadının hangi soyadını taşıyacağı konusunda güncel mevzuat ve uygulamanın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

5. Türk Vatandaşlığı Kazanan Yabancılar

Alanya’da gayrimenkul yatırımı yoluyla veya evlilik nedeniyle Türk vatandaşlığı kazanan çok sayıda kişi bulunmaktadır. Bu kişiler, vatandaşlık işlemleri sırasında nüfusa yabancı adlarıyla kaydedilebilir; daha sonra Türkiye’deki sosyal ve ticari hayatta kolaylık sağlamak amacıyla Türkçe bir ad veya soyadı almak isteyebilirler. Vatandaşlık kazanıldıktan sonra ad veya soyadı değişikliği, diğer Türk vatandaşlarında olduğu gibi haklı sebebe dayanan ad değiştirme davasıyla yapılır.

Ad değişikliği sonrasında, kişinin yabancı ülke pasaportu ile Türk kimlik belgesindeki adların farklılaşabileceği unutulmamalıdır. Bu durumda tapu, banka ve vatandaşlık kayıtlarında kimlik eşleştirmesi için mahkeme kararının onaylı örneğinin saklanması önerilir. Gayrimenkul yoluyla vatandaşlık süreci için vatandaşlık rehberimize bakabilirsiniz.

6. Çocukların Adının Değiştirilmesi

Ergin olmayan çocukların adının değiştirilmesi için dava, velayet hakkına sahip ebeveyn tarafından çocuk adına açılır. Velayet ebeveynlerden birindeyse, diğer ebeveynin görüşü de mahkemece değerlendirilebilir. İdrak çağındaki çocuğun görüşü alınır ve karar, çocuğun üstün yararına göre verilir.

Akademik Çalışmalarda Adın Değiştirilmesi

Adın değiştirilmesi, kişilik hakkı ile kamu düzeni arasındaki dengeyi ilgilendirdiği için akademik çalışmalara da konu olmuştur. YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde yer alan bir yüksek lisans tezi, adın istenildiği gibi ve sık sık değiştirilmesinin toplumsal yaşamda karışıklık ve güvencesizliğe yol açacağı için adın sürekliliği ve değişmezliğinin ilke olarak benimsendiğini; ancak kişinin şahsiyeti ile adı arasındaki sıkı bağ nedeniyle, kişiliğe zarar veren bir durum ortaya çıktığında haklı sebeplere dayanarak adın değiştirilmesine imkân tanındığını vurgulamaktadır (Cengiz, 2010, Tez No. 254264). Mahkemenin haklı sebebi somut delillerle araması ve kötü niyetli talepleri reddetmesi bu dengenin sonucudur.

Nüfus kaydının düzeltilmesi davalarını inceleyen güncel bir tez ise ad-soyadı düzeltme davalarını doğum tarihi, cinsiyet ve soybağı kayıtlarına ilişkin davalarla birlikte sistematik olarak ele almakta; uygulamada görevli mahkemeye ilişkin içtihat farklılıklarını, nüfus kaydının birden fazla kez düzeltilip düzeltilemeyeceğini ve kayıtlar arasında çelişki yaratılmaması gereğini başlıca sorunlar olarak göstermektedir (Kahraman, 2026, Tez No. 1010524). Özellikle vatandaşlık kazanan yabancıların yabancı pasaportları, tapu ve banka kayıtlarıyla Türk nüfus kaydı arasında çelişki doğmaması için kesinleşmiş kararın onaylı örneğinin saklanması bu nedenle önemlidir.

Sonuç

Ad ve soyadı değiştirme davası, haklı bir sebebin varlığı halinde görece hızlı ve basit bir yargılama sonucunda sonuçlanır. Kişinin toplum içinde farklı bir adla tanınması, Yargıtay uygulamasında haklı sebep olarak kabul edilmektedir. 2024’ten itibaren ad değişikliği gazetelerde değil, Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan edilmektedir. Türk vatandaşlığı kazanan yabancılar da aynı yolla Türkçe ad ve soyadı alabilir.

Delillerin doğru hazırlanması ve kararın tüm kayıtlara işlenmesi için, somut uyuşmazlıklarınız ve hak kaybı yaşamamak adına alanında uzman bir avukata başvurulması tavsiye edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İsim değiştirme davası nerede açılır?

Dava, kişinin yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde nüfus müdürlüğüne karşı açılır. Alanya’da ikamet edenler için yetkili mahkeme Alanya Asliye Hukuk Mahkemesidir.

İsim değiştirmek için haklı sebep nedir?

Kanun haklı sebepleri saymamıştır; hakim her davanın koşullarına göre karar verir. Yargıtay, kişinin toplum içinde bilinip tanındığı adla anılmak istemesini haklı sebep olarak kabul etmektedir.

İsim değişikliği ilanı nerede yapılır?

7532 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra ad değişikliği, nüfus siciline kaydedilir ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur.

Soyadı değişince eşin ve çocukların soyadı da değişir mi?

Evet. Soyadı değişikliğinde nüfus müdürlüğü, eşin ve ergin olmayan çocukların soyadını da kendiliğinden düzeltir. Ergin çocuklar için ayrı talep gerekir.

Türk vatandaşı olan yabancı adını değiştirebilir mi?

Evet. Türk vatandaşlığını kazandıktan sonra haklı sebebe dayanarak ad değiştirme davası açılabilir. Bu yolla Türkçe bir ad veya soyadı alınabilir.

Ad değişikliği borçları ortadan kaldırır mı?

Hayır. Ad değişmekle kişinin hukuki durumu değişmez; borçlar, alacaklar ve sorumluluklar aynen devam eder. Zarar gören kişi bir yıl içinde kararın kaldırılmasını dava edebilir.

Yararlanılan kaynaklar: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 27 (7532 sayılı Kanunla değişik); AYM E. 2022/155 K. 2023/38; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 36; Yargıtay 2. HD E. 2024/7121 K. 2025/4623. YÖK Ulusal Tez Merkezi Tez No. 254264, 1010524. Mevzuat metinleri için: mevzuat.gov.tr.

Yasal Uyarı: Bu metin, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. sophoshukuk.com olarak herhangi bir yönlendirme, garanti veya sonuç vaadinde bulunmamaktayız. Her dosya kendi özel şartlarına göre değerlendirilmelidir; somut uyuşmazlıklarınız için mutlaka bir avukattan profesyonel destek alınız.