Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 21 Temmuz 2026’da Resmi Gazete’de yayımlanan bu yönetmelik değişikliği, maden işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğini güçlendirmek amacıyla havalandırma sistemlerine ilişkin yeni düzenlemeler getirmektedir. Düzenleme, yeraltı madencilik faaliyetlerinin yürütüldüğü işyerlerinde çalışanların maruz kaldığı tehlikeleri azaltmak için kritik öneme sahiptir.
Ne Değişti?
Yönetmelik, maden işyerlerinde kullanılan havalandırma sistemlerine ilişkin tanımları ve teknik gereklilikleri detaylandırmıştır. Ana havalandırma fanı, tali havalandırma fanı, yedek güç sistemi ve yedek havalandırma fanı gibi yeni tanımlar eklenmiştir.
Getirilen somut değişiklikleri şöyle özetlemek mümkündür:
- Yedek sistem gerekliliği: Ana havalandırma fanının yanı sıra yedek havalandırma fanının eşdeğer kapasitede bulundurulması zorunlu hale gelmiştir.
- Bağımsız güç kaynağı: Yedek güç sistemi, ana elektrik şebekesinden bağımsız olarak çalışabilir kapasitede tasarlanmalıdır.
- Tali havalandırma güvenliği: Tali havalandırma yapılan bölgelerde fanın arızalanması halinde derhal tahliye ve yedek fanın kurulumu gerekleri belirlenmiştir.
- Periyodik testler: Yedek havalandırma fanının işlevselliğini sağlayacak testler en geç ayda bir yapılmalı ve kayıt altına alınmalıdır.
Kimleri Etkiliyor?
Bu yönetmelik değişikliği doğrudan yeraltı maden işyerlerinde faaliyet gösteren işverenler, maden mühendisleri, teknikerleri ve madencilerin güvenliğini etkiler. Tüm grizolu ocaklarda (gaz riskine maruz maden işyerleri) çalışan işçiler ile maden işyerlerinin işletmesinden sorumlu teknik personel bu düzenlemelerden etkilenmektedir.
Pratikte Ne Anlama Geliyor?
Türkiye’de madencilik faaliyetinin önemli olduğu bölgelerde, maden işletmeleri bu yönetmelik gereğince havalandırma sistemlerinde yapısal ve teknik yatırımlara gitmek durumundadır. Yedek güç sisteminin kurulması, yedek fanların anında devreye girebilecek şekilde hazır tutulması ve aylık test düzeneğinin oluşturulması işletmeler için operasyonel maliyetler yaratacaktır. Ancak bu tedbirler, yeraltında çalışan insanların yaşamı ve sağlığını tehlike altına sokan havalandırma yetersizliğinden kaynaklanan kazaları önlemek için kritik önemdedir.
İş sağlığı ve güvenliği konusundaki bu tür değişikliklerin uygulanması, işverenler tarafından yakından takip edilmeli ve uyum çalışmaları hızlı bir şekilde başlatılmalıdır. Maden işletmeleri, sağlık ve güvenlik dokümanlarını güncellemeli, personellerini yeni gereklilikler hakkında eğitmeleri ve sistemleri denetim altında tutmaları gerekmektedir.
Bu yazı bilgilendirme amacıdır, hukuki tavsiye değildir. Somut durumunuz için Sophos Hukuk Burosu’na danışın.