Av. Hüseyin Aydın · Alanya / Antalya
Yıllardır Alanya’da yaşayan, Mahmutlar’da dairesi olan ya da her yaz Konaklı’daki evine gelen bir yabancı, bir gün Antalya Havalimanı’nda pasaport kontrolünde bekletiliyor ve kendisine “sisteminizde giriş yasağı var” deniyor. Çoğu zaman yasağın neden konulduğunu, ne kadar süreceğini ve kaldırılıp kaldırılamayacağını bilmiyor. Bu rehber, tam olarak bu soruları yanıtlamak için hazırlandı.
Kısa cevap: Türkiye’ye giriş yasağı, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 9 uncu maddesine dayanan bir idari işlemdir ve kural olarak en fazla beş yıl sürer. Yasağın kaldırılması için Göç İdaresi Başkanlığına başvurulabilir; başvurunun reddi veya yasağın kendisi, idare mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir. Mahkemeler, özellikle Türk vatandaşı eş ve çocuk gibi güçlü aile bağları bulunan yabancılarda, idarenin somut ve yeterli gerekçe sunup sunmadığını denetlemektedir.
Önemli: Giriş yasağına veya kaldırma başvurusunun reddine karşı idare mahkemesinde dava açma süresi, işlemin yazılı bildiriminden itibaren 60 gündür (2577 sayılı İYUK m. 7). Başvurunuza 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi bu tarihten işlemeye başlar (İYUK m. 10). Sınır dışı etme kararlarında ise süre çok daha kısadır: tebliğden itibaren yedi gün.
Alanya, Antalya, Gazipaşa, Manavgat, Mahmutlar ve Konaklı’da yaşayan çok sayıda Rus, Ukraynalı, İranlı, Alman ve İskandinav vatandaşı, ikamet izni ihlali, vize süresinin aşılması veya bir güvenlik kaydı nedeniyle giriş yasağıyla karşılaşmaktadır. Bu rehberde konu, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararları çerçevesinde ele alınmıştır.
İçindekiler
- Giriş Yasağı Nedir, Kim Koyar?
- Tahdit Kodları: G-87, G-82 ve Ç Kodları
- Giriş Yasağı Ne Kadar Sürer?
- Yasağın Kaldırılması İçin İdari Başvuru
- İptal Davası: Süre, Mahkeme ve Yürütmeyi Durdurma
- Danıştay ve Anayasa Mahkemesi Kararları
- Türk Vatandaşı Eş ve Çocuk: Aile Hayatına Saygı
- Adım Adım Ne Yapmalısınız?
- Akademik Çalışmalarda Giriş Yasağı
- Sıkça Sorulan Sorular
Anahtar terimler · Key terms · Ключевые термины · واژههای کلیدی
| Türkçe | English | Русский | فارسی |
|---|---|---|---|
| Türkiye’ye giriş yasağı | entry ban to Turkey | запрет на въезд в Турцию | ممنوعیت ورود به ترکیه |
| Tahdit kodu | restriction code | код ограничения | کد محدودیت |
| Giriş yasağının kaldırılması | lifting the entry ban | снятие запрета на въезд | رفع ممنوعیت ورود |
| İptal davası | action for annulment | иск об отмене решения | دعوای ابطال |
| Göç İdaresi | Presidency of Migration Management | Миграционная служба | اداره مهاجرت |
| Alanya yabancılar avukatı | Alanya immigration lawyer | адвокат по миграции в Аланье | وکیل امور اتباع در آلانیا |
1. Giriş Yasağı Nedir, Kim Koyar?
Türkiye’ye giriş yasağı, bir yabancının belirli bir süre boyunca ülkeye girişini engelleyen idari bir tedbirdir. Kanun iki ana durumu düzenler:
- Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı gerekçesiyle: Göç İdaresi, gerektiğinde ilgili kurumların görüşünü alarak, Türkiye’ye girmesinde sakınca görülen yabancıların girişini yasaklayabilir (YUKK m. 9/1).
- Sınır dışı edilen yabancılar için: Türkiye’den sınır dışı edilen yabancıların ülkeye girişi Göç İdaresi veya valiliklerce yasaklanır (YUKK m. 9/2).
Kanun metninde “Genel Müdürlük” olarak geçen kurum, bugün Göç İdaresi Başkanlığıdır. Alanya’da yaşayan yabancılar bakımından il düzeyindeki işlemler ise Antalya Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından yürütülür.
Uygulamada en sık karşılaşılan nedenler şunlardır: vize veya vize muafiyeti süresinin aşılması, ikamet izninin süresi dolduktan sonra ülkede kalınması, izinsiz çalışma, hakkında ceza soruşturması veya kovuşturması bulunması ve istihbari bir değerlendirmeye dayanan güvenlik kayıtları.
2. Tahdit Kodları: G-87, G-82 ve Ç Kodları
Giriş yasağı, idarenin veri sistemine işlenen bir tahdit kodu ile uygulanır. Kodun harfi ve numarası, yasağın nedenini gösterir. Yargı kararlarına yansıyan başlıca kodlar şunlardır:
| Kod | Anlamı (kararlara yansıdığı şekliyle) | Pratik önemi |
|---|---|---|
| G-87 | Kamu düzeni veya güvenliği ya da kamu sağlığı açısından Türkiye’ye girmesinde sakınca görülen yabancılar için genel güvenlik kodu | Çoğu zaman istihbari bilgiye dayanır; davada idarenin somut bilgi sunup sunmadığı belirleyicidir. |
| G-82 | Millî güvenlik aleyhine faaliyette bulunan veya bulunduğu şüphesi olan yabancılar | Anayasa Mahkemesi, somut tespit içermeyen gizli yazıya dayanan bir G-82 yasağında ihlal kararı vermiştir. |
| Ç kodları (ör. Ç-120) | Vize veya ikamet ihlali gibi idari nedenlerle konulan kayıtlar | Süreleri genellikle daha kısadır; para cezasının ödenmesi ve ihlal süresi önemlidir. |
Kendi tahdit kodunuzu öğrenmek için Göç İdaresine yazılı başvuru yapabilir veya bir avukat aracılığıyla bilgi talep edebilirsiniz. Davanın doğru kurgulanması, kodun ve dayanağı olan belgenin bilinmesine bağlıdır.
3. Giriş Yasağı Ne Kadar Sürer?
Kanunun açık hükmüne göre giriş yasağının süresi en fazla beş yıldır. Ancak kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit bulunması halinde bu süre en fazla on yıl daha artırılabilir (YUKK m. 9/3).
Kanun, bazı durumlarda giriş yasağı konulmamasına da imkan tanır:
- Vize veya ikamet izni süresi dolan, ancak bu durum tespit edilmeden önce ülkeden çıkmak için valiliğe başvuran yabancılara, idari para cezalarını ödemiş olmaları ve Bakanlıkça belirlenen ihlal sürelerini aşmamaları kaydıyla giriş yasağı konulmayabilir (YUKK m. 9/4).
- Türkiye’yi terke davet edilip süresi içinde ülkeyi terk edenler hakkında giriş yasağı kararı alınmayabilir (YUKK m. 9/5).
Ayrıca idari para cezası veya kamu alacağı bulunan yabancıların ülkeye kabulü, valiliklerce ön izin şartına bağlanabilir (YUKK m. 9/7). Bu durumda borcun ödenmesi çoğu zaman çözümün ilk adımıdır.
4. Yasağın Kaldırılması İçin İdari Başvuru
Kanun, Göç İdaresine iki önemli yetki tanır: giriş yasağını tamamen kaldırmak veya yasak saklı kalmak kaydıyla yabancının belirli bir süre için Türkiye’ye girişine izin vermek (YUKK m. 9/6). Bu ikinci imkan, örneğin bir yakının cenazesi, bir tedavi veya bir dava duruşması için kısa süreli girişte önem taşır.
Başvuruda şu belgelerin sunulması faydalıdır:
- Türk vatandaşı eşle evlilik belgesi, çocukların nüfus kayıtları,
- Türkiye’deki tapu kayıtları, kira sözleşmesi veya şirket ortaklığı belgeleri,
- Geçmiş ikamet izinleri ve çalışma izinleri,
- Varsa ödenmiş idari para cezası makbuzları,
- Hakkında ceza soruşturması varsa kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya beraat kararı.
Başvuruya 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve bu tarihten itibaren 60 günlük dava açma süresi işlemeye başlar (İYUK m. 10).
5. İptal Davası: Süre, Mahkeme ve Yürütmeyi Durdurma
Giriş yasağı işlemi veya yasağın kaldırılması başvurusunun reddi, idare mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir. Dava açma süresi, yazılı bildirimden itibaren 60 gündür (İYUK m. 7). Yetkili mahkeme, kural olarak işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m. 32). Bu nedenle Göç İdaresi Başkanlığınca konulan yasaklarda davalar çoğunlukla Ankara idare mahkemelerinde, Antalya Valiliğince tesis edilen işlemlerde ise Antalya’da görülür.
Dava açılması işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Ancak işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması şartları birlikte gerçekleşirse, mahkeme yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (İYUK m. 27). Aile birliğinin bozulması, çocuktan ayrı kalma veya Türkiye’deki işin kaybedilmesi bu bağlamda ileri sürülebilecek zararlardır.
6. Danıştay ve Anayasa Mahkemesi Kararları
| Karar | Olay | Sonuç |
|---|---|---|
| Anayasa Mahkemesi, B. No: 2021/14332, T. 28.01.2026 | Türkiye’de beş yıl çalışma izniyle çalışmış, Türk vatandaşıyla evlenmiş bir Yunanistan vatandaşına G-82 koduyla giriş yasağı konulmuştur. İlk derece mahkemesi işlemi iptal etmiş, bölge idare mahkemesi davayı reddetmiştir. | Aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine ve yeniden yargılama yapılmasına karar verilmiştir. |
| Danıştay 10. Daire, E. 2024/339, K. 2024/1368, T. 04.04.2024 | Rusya uyruklu davacının G-87 koduna dayanan giriş yasağının kaldırılması talebi reddedilmiş; idare mahkemesi, Danıştay bozmasına uyarak işlemi iptal etmiştir. | İdarenin temyiz istemi reddedilmiş ve iptal kararı onanmıştır (oy çokluğuyla). |
| Danıştay 10. Daire, E. 2016/2616, K. 2021/2318, T. 17.05.2021 | Türk vatandaşıyla evli ve küçük çocuk annesi olan Moldova vatandaşına vize ihlali nedeniyle giriş yasağı konulmuştur. | Aile hayatının zarar göreceği gerekçesiyle verilen iptal kararı onanmıştır. |
Anayasa Mahkemesi, 2021/14332 sayılı başvuruda idarenin ve mahkemelerin yükümlülüğünü şöyle açıklamıştır:
“Bir yabancının terörist faaliyetlerle ilgili olarak ve millî güvenliğin korunması amacıyla sınır dışı edilmesinde veya ülkeye girişinin yasaklanmasında kamu makamlarının mutlaka somut olayın koşulları içinde kişinin millî güvenliği tehlikeye atacak nitelikteki faaliyetlerde bulunduğuna dair yeterli ve ciddi bilgileri yargı mercilerine sunması gerekir.”
Anayasa Mahkemesi, B. No: 2021/14332, T. 28.01.2026, § 15
Bu kararlar, giriş yasağının mutlak ve denetlenemez bir işlem olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte her dosyada sonuç, idarenin sunduğu bilgilerin niteliğine ve yabancının Türkiye ile bağlarına göre değişir; güvenlik kodlarına ilişkin davaların reddedildiği çok sayıda karar da bulunmaktadır.
7. Türk Vatandaşı Eş ve Çocuk: Aile Hayatına Saygı
Anayasa’nın 20 nci maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 8 inci maddesi, aile hayatına saygı hakkını güvence altına alır. Anayasa Mahkemesine göre bu tür başvurularda çözülmesi gereken ilk soru, işlemin tesis edildiği tarihte yabancının Türkiye’de mevcut bir aile veya özel hayatının bulunup bulunmadığıdır. Mevcut bir aile hayatı varsa, kamu düzeni ile aile birliği arasında adil bir denge kurulması ve mahkemenin bu dengeyi gerekçesinde tartışması gerekir.
Alanya’da Türk vatandaşıyla evlenmiş, çocuğu Türk okulunda okuyan veya uzun yıllardır yasal ikametle yaşayan yabancılar bakımından bu ilke büyük önem taşır. Bu nedenle davada aile bağlarının belgelerle ortaya konulması ve mahkemeden bu yönde açık bir değerlendirme yapılmasının istenmesi gerekir. Konuyla bağlantılı olarak Alanya’da ev alarak ikamet izni şartları rehberimize de bakabilirsiniz.
8. Adım Adım Ne Yapmalısınız?
- Kodu ve dayanağı öğrenin. Göç İdaresine yazılı başvuru yaparak tahdit kodunuzu, yasağın süresini ve dayanağını talep edin.
- Tebliğ tarihini not edin. 60 günlük dava süresi yazılı bildirimden itibaren işler; sınır dışı kararı varsa süre yedi gündür.
- Borçları kapatın. Vize veya ikamet ihlaline bağlı idari para cezası varsa ödeyin ve makbuzunu saklayın.
- Bağlarınızı belgeleyin. Evlilik, çocuk, tapu, kira, iş ve vergi kayıtlarını toplayın; yabancı belgeleri apostilli ve yeminli tercümeli hazırlayın.
- Kaldırma veya geçici giriş izni başvurusu yapın. YUKK m. 9/6 kapsamında yasağın kaldırılmasını ya da belirli bir süre için giriş izni verilmesini isteyin.
- Gerekirse dava açın ve yürütmenin durdurulmasını isteyin. Ret veya zımni ret halinde süre geçirilmeden idare mahkemesine başvurun.
Akademik Çalışmalarda Giriş Yasağı
Konu akademik literatürde de ayrıntılı biçimde incelenmektedir. TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi’nde hazırlanan “Türkiye’ye giriş yasağı” başlıklı yüksek lisans tezinde (Özdemir, 2023, Tez No. 845601), giriş yasağı kararlarının devletin egemenlik yetkisinin ve göç kontrolünün bir aracı olduğu; bu kararların bir yanında kamu menfaatinin, diğer yanında yabancının bireysel menfaatlerinin bulunduğu vurgulanmakta ve bu yetkinin uluslararası hukuk ile insan hakları hukukuna uygun kullanılması gerektiği ele alınmaktadır. Tezde ayrıca YUKK m. 9 ve Uygulama Yönetmeliği’ndeki yasak sebepleri, istisnalar, yasak süreleri, ön izin kararı ve 7196 sayılı Kanunla 2019 yılında yapılan değişiklikler incelenmektedir.
Bu yaklaşım, Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararlarında görülen “somut ve yeterli gerekçe” ile “adil denge” arayışıyla örtüşmektedir: Giriş yasağı, yabancının Türkiye ile bağları dikkate alınmadan uygulanabilecek mekanik bir işlem değildir. Bu nedenle davada yabancının aile, mülkiyet ve iş bağlarının somut belgelerle ortaya konulması belirleyici önem taşır.
Sonuç
Türkiye’ye giriş yasağı, yabancının hayatını ve Türkiye’deki yatırımlarını doğrudan etkileyen ağır bir idari işlemdir. Kanun yasağı süreyle sınırlamış, idareye yasağı kaldırma ve geçici giriş izni verme yetkisi tanımış, yargı da özellikle aile bağı bulunan durumlarda somut ve yeterli gerekçe aramaktadır. Ancak güvenlik kodlarına dayanan davalarda sonuç, dosyadaki bilgi ve belgelere göre değişir.
Sürelerin kısa olması ve davanın teknik yapısı nedeniyle, somut uyuşmazlıklarınız ve hak kaybı yaşamamak adına alanında uzman bir avukata başvurulması tavsiye edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye’ye giriş yasağı en fazla ne kadar sürer?
YUKK m. 9/3 uyarınca giriş yasağının süresi en fazla beş yıldır. Kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit bulunması halinde bu süre en fazla on yıl daha artırılabilir.
Giriş yasağına karşı ne kadar sürede dava açmalıyım?
Giriş yasağına veya kaldırma başvurusunun reddine karşı idare mahkemesinde dava açma süresi, yazılı bildirimden itibaren 60 gündür. Başvurunuza 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre bu tarihten işlemeye başlar.
G-87 kodu kaldırılabilir mi?
Kaldırılabilir. Göç İdaresi yasağı kaldırma yetkisine sahiptir; ret halinde iptal davası açılabilir. Danıştay ve Anayasa Mahkemesi, idarenin somut ve yeterli bilgi sunmadığı bazı dosyalarda işlemin iptal edilmesini veya hak ihlali tespitini yerinde bulmuştur. Sonuç dosyaya göre değişir.
Türk vatandaşıyla evli olmam giriş yasağını kaldırır mı?
Evlilik tek başına yasağı kendiliğinden kaldırmaz. Ancak aile hayatına saygı hakkı kapsamında güçlü bir gerekçedir ve mahkemelerin kamu düzeni ile aile birliği arasında adil bir denge kurması gerekir.
Yasak devam ederken kısa süreli Türkiye’ye girebilir miyim?
YUKK m. 9/6 uyarınca Göç İdaresi, giriş yasağı saklı kalmak kaydıyla yabancının belirli bir süre için Türkiye’ye girişine izin verebilir. Bunun için gerekçeli bir başvuru yapılmalıdır.
Vize süremi aştım, mutlaka giriş yasağı alır mıyım?
Her zaman değil. Durumunuz tespit edilmeden önce çıkış için valiliğe başvurur, idari para cezasını öder ve Bakanlıkça belirlenen ihlal sürelerini aşmamışsanız giriş yasağı konulmayabilir (YUKK m. 9/4).
Yararlanılan kaynaklar: 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m. 9, 53, 54; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7, 10, 27, 32; Anayasa m. 20; AİHS m. 8; Anayasa Mahkemesi B. No: 2021/14332 (28.01.2026); Danıştay 10. Daire E. 2024/339 K. 2024/1368; E. 2016/2616 K. 2021/2318; Ankara BİM 10. İDD E. 2017/743 K. 2017/851. YÖK Ulusal Tez Merkezi: Özdemir, M. G., Türkiye’ye giriş yasağı, Yüksek lisans tezi, TOBB EÜ, 2023 (Tez No. 845601). Mevzuat metinleri için: mevzuat.gov.tr.
Yasal Uyarı: Bu metin, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. sophoshukuk.com olarak herhangi bir yönlendirme, garanti veya sonuç vaadinde bulunmamaktayız. Her dosya kendi özel şartlarına göre değerlendirilmelidir; somut uyuşmazlıklarınız için mutlaka bir avukattan profesyonel destek alınız.