وکیل جریمه‌های رانندگی چه کاری انجام می‌دهد؟
وکیل جریمه‌های رانندگی، وکیلی است که در اعتراض به جریمه‌های نقدی اداری، توقیف و ابطال گواهینامه رانندگی، مطالبه خسارت ناشی از تصادفات رانندگی و نیز در جرائم رانندگی که مانند رانندگی تحت تأثیر الکل یا مواد مخدر یا استفاده از پلاک جعلی به رسیدگی کیفری منجر می‌شوند، پشتیبانی حقوقی ارائه می‌دهد. قانون شماره 7574 درباره اصلاح قانون راهنمایی و رانندگی که در روزنامه رسمی ترکیه (Resmî Gazete) مورخ 27 فوریه 2026 به شماره 33181 منتشر شد، قانون راهنمایی و رانندگی ترکیه به شماره 2918 (Karayolları Trafik Kanunu – KTK) را در 36 ماده به‌طور گسترده اصلاح کرده و مبالغ جریمه‌ها، مدت توقیف گواهینامه رانندگی و شرایط استرداد آن را به‌طور بنیادین تغییر داده است.
در این راهنما، مبالغ به‌روز جریمه‌ها بر اساس قانون شماره 7574 را مستقیماً با استناد به متن قانون، و همچنین روند اعتراض و مواردی را که مراجعه به وکیل امور رانندگی ضرورت پیدا می‌کند، توضیح می‌دهیم.
یادداشت منبع: مبالغ و مهلت‌های مندرج در این نوشته از متن قانون شماره 7574 منتشرشده در روزنامه رسمی گرفته شده است. از آنجا که جریمه‌های مربوط به موادی که با این قانون تغییر نکرده‌اند، هر سال بر اساس ماده مکرر 298 قانون آیین دادرسی مالیاتی شماره 213 (Vergi Usul Kanunu) به نسبت نرخ تجدید ارزیابی افزایش می‌یابند، در ادامه تنها مبالغی آمده است که مستقیماً با قانون شماره 7574 تعیین شده‌اند.
تغییرات اصلی قانون شماره 7574
این قانون در تاریخ 27 فوریه 2026 لازم‌الاجرا شده است. اما ماده 28 مربوط به اسکوترهای برقی در تاریخ 1 ژانویه 2027 لازم‌الاجرا خواهد شد. مهم‌ترین نوآوری‌ها عبارت‌اند از:
- جریمه‌های تخلف سرعت از نظام درصدی به نظام پلکانی بر مبنای کیلومتر بر ساعت تغییر یافته است.
- برای تخلف عبور از چراغ قرمز و استفاده از تلفن همراه، نظام جریمه افزایشی بر اساس تکرار تخلف برقرار شده است.
- استرداد گواهینامه توقیف‌شده منوط به پرداخت کامل همه جریمه‌های نقدی اداری شده است.
- در برخی تخلفات، برای استرداد گواهینامه ارزیابی روان‌فنی (psiko-teknik) و در برخی موارد معاینه توسط پزشک متخصص روان‌پزشکی الزامی شده است.
- ممنوعیت‌های جدیدی مانند تعقیب خودرو به قصد حمله در ترافیک، رانندگی در خلاف جهت در آزادراه و تشویق به تخلف در شبکه‌های اجتماعی وضع شده است.
- در خودروهای اجاره‌ای، در صورت وجود شرایط، جریمه به نام مستأجر صادر می‌شود.
- جریمه‌های وصول‌نشده رانندگان تبعه خارجی هنگام ورود مجدد به ترکیه وصول می‌شود.
جریمه‌های تخلف سرعت در سال 2026 (ماده 51 KTK)
ماده 14 قانون شماره 7574، ماده 51 قانون راهنمایی و رانندگی را به‌طور کامل تغییر داده است. اکنون میزان جریمه نه بر اساس درصد تجاوز از سرعت مجاز، بلکه بر اساس تعداد کیلومتر بر ساعت تجاوز از سرعت مجاز تعیین می‌شود.
داخل محدوده شهری
| تجاوز از سرعت مجاز | جریمه نقدی اداری | گواهینامه رانندگی |
|---|---|---|
| 6–10 km/h | 2.000 TL | — |
| 11–15 km/h | 4.000 TL | — |
| 16–20 km/h | 6.000 TL | — |
| 21–25 km/h | 8.000 TL | — |
| 26–35 km/h | 12.000 TL | — |
| 36–45 km/h | 15.000 TL | — |
| 46–55 km/h | 20.000 TL | توقیف 30 روزه |
| 56–65 km/h | 25.000 TL | توقیف 60 روزه |
| 66 km/h و بیشتر | 30.000 TL | توقیف 90 روزه |
خارج از محدوده شهری
| تجاوز از سرعت مجاز | جریمه نقدی اداری | گواهینامه رانندگی |
|---|---|---|
| 11–15 km/h | 2.000 TL | — |
| 16–20 km/h | 4.000 TL | — |
| 21–25 km/h | 6.000 TL | — |
| 26–30 km/h | 8.000 TL | — |
| 31–40 km/h | 12.000 TL | — |
| 41–50 km/h | 15.000 TL | — |
| 51–60 km/h | 20.000 TL | توقیف 30 روزه |
| 61–70 km/h | 25.000 TL | توقیف 60 روزه |
| 71 km/h و بیشتر | 30.000 TL | توقیف 90 روزه |
گواهینامه کسانی که بر اساس این ماده، در فاصله یک سال پیش از آخرین تخلف برای پنجمین بار توقیف شده باشد، پس از پایان مدت توقیف تنها در صورتی مسترد می‌شود که با ارزیابی روان‌فنی و معاینه پزشک متخصص روان‌پزشکی معلوم شود مانعی برای رانندگی وجود ندارد.
همچنین برای تولیدکنندگان و واردکنندگان دستگاه‌هایی که محل دوربین‌های کنترل سرعت را شناسایی می‌کنند یا به راننده هشدار می‌دهند، جریمه نقدی اداری 370.000 TL و برای دارنده خودرویی که چنین دستگاهی در خودرو دارد، 185.000 TL اعمال می‌شود؛ دستگاه‌ها ضبط و حکم به انتقال مالکیت آن‌ها به دولت صادر می‌شود.
جریمه‌های عبور از چراغ قرمز (ماده 47 KTK)
در تخلف عبور از چراغ قرمز، جریمه بر اساس دفعات تکرار در فاصله یک سال پیش از آخرین تخلف افزایش می‌یابد:
| تعداد تخلف (در یک سال) | جریمه نقدی اداری | گواهینامه رانندگی |
|---|---|---|
| تخلف اول | 5.000 TL | — |
| تخلف دوم | 10.000 TL | — |
| تخلف سوم | 15.000 TL | توقیف 30 روزه |
| تخلف چهارم | 20.000 TL | توقیف 60 روزه |
| تخلف پنجم | 30.000 TL | توقیف 90 روزه |
| تخلف ششم | 80.000 TL | ابطال می‌شود |
گواهینامه رانندگانی که در اثر عبور از چراغ قرمز موجب تصادف رانندگی شوند، به مدت 60 روز توقیف می‌شود. گواهینامه‌هایی که در این چارچوب توقیف شده‌اند، پس از پایان مدت به شرط ارزیابی روان‌فنی مسترد می‌شوند.
کسانی که گواهینامه‌شان ابطال شده، برای دریافت مجدد گواهینامه باید دوباره در آموزشگاه رانندگی شرکت کنند و در آزمون قبول شوند. برای ثبت‌نام در آموزشگاه، پرداخت کامل همه جریمه‌های نقدی اداری، گذشت دست‌کم یک سال از تاریخ ابطال و ارائه مدرکی به آموزشگاه که نشان دهد بر اساس ارزیابی روان‌فنی و معاینه پزشک متخصص روان‌پزشکی مانعی برای رانندگی وجود ندارد، الزامی است.
برای رانندگانی که در بازرسی‌ها از دستور «ایست» تبعیت نکرده و فرار کنند، جریمه نقدی اداری 200.000 TL اعمال می‌شود؛ گواهینامه 60 روز توقیف و خودرو 60 روز از تردد منع می‌شود.
جریمه‌های ناشی از الکل و مواد مخدر (ماده 48 KTK)
| وضعیت | جریمه نقدی اداری | گواهینامه رانندگی |
|---|---|---|
| رانندگی در حالت مستی – بار اول | 25.000 TL | توقیف می‌شود |
| رانندگی در حالت مستی – بار دوم | 50.000 TL | توقیف می‌شود |
| رانندگی در حالت مستی – بار سوم و بیشتر | 150.000 TL | توقیف می‌شود |
| رانندگی تحت تأثیر مواد مخدر یا محرک | 150.000 TL | ابطال می‌شود |
| امتناع از آزمایش الکل یا مواد مخدر | 150.000 TL | توقیف 5 ساله |
کسانی که گواهینامه‌شان به سبب مواد مخدر یا محرک ابطال شده، تنها در صورتی می‌توانند دوباره گواهینامه بگیرند که دست‌کم پنج سال از تاریخ ابطال گذشته باشد، همه جریمه‌های نقدی اداری پرداخت شده باشد، ارزیابی روان‌فنی را با موفقیت گذرانده باشند و گزارش کمیسیون پزشکی از یک مؤسسه درمانی رسمی، مبنی بر نبودن مانع برای رانندگی، به آموزشگاه رانندگی ارائه شود. افزون بر این، مقررات قانون مجازات ترکیه (TCK) نیز درباره این اشخاص اجرا می‌شود.
گواهینامه رانندگانی که هنگام رانندگی با خودروهای حمل بار و مسافر، در مدت پنج سال در مجموع سه بار مرتکب تخلف الکل یا امتناع از آزمایش شوند، ابطال می‌شود.
رانندگی بدون گواهینامه (ماده 36 KTK)
| وضعیت | جریمه نقدی اداری |
|---|---|
| رانندگی با وسیله نقلیه موتوری بدون گواهینامه | 40.000 TL |
| رانندگی در حالی که گواهینامه به‌طور موقت یا احتیاطی توقیف شده است | 200.000 TL |
| رانندگی در حالی که گواهینامه ابطال شده است | 200.000 TL |
| دارنده‌ای که اجازه رانندگی با خودرو را داده است (از طریق پلاک ثبت) | 40.000 TL |
تخلفات مربوط به پلاک (ماده 23 KTK)
| تخلف | جریمه و ضمانت اجرا |
|---|---|
| نصب پلاک مغایر با آیین‌نامه، نصب نکردن پلاک به تعداد مقرر | 4.000 TL؛ خودرو تا اصلاح وضعیت از تردد منع می‌شود |
| ایجاد عمدی وضعیتی که پلاک متفاوت خوانده شود یا خوانده نشود | 140.000 TL + منع تردد خودرو 30 روز (در صورت تکرار در یک سال، هر بار 280.000 TL + منع تردد 60 روز) |
| رانندگی با خودروی ثبت‌شده بدون پلاک | 46.000 TL + گواهینامه 30 روز + منع تردد خودرو 30 روز (در صورت تکرار 140.000 TL + 60 روز + منع تردد 60 روز) |
| نصب یا استفاده از پلاک جعلی یا پلاک متعلق به خودروی دیگر | 140.000 TL + گواهینامه 30 روز + منع تردد خودرو 30 روز (در صورت تکرار 280.000 TL + 60 روز + منع تردد 60 روز) |
درباره کسانی که از پلاک جعلی یا پلاک متعلق به خودروی دیگر استفاده می‌کنند، افزون بر این، به موجب ماده 204 قانون مجازات ترکیه (TCK) مقررات جعل سند رسمی اجرا می‌شود. این به معنای یک دادرسی کیفری جداگانه در کنار روند اداری است.
پرخاشگری در ترافیک، حرکت در خلاف جهت و ایجاد مانع در ترافیک (ماده 46 KTK)
| تخلف | جریمه و ضمانت اجرا |
|---|---|
| تعقیب مصرانه خودروی دیگر به قصد حمله در ترافیک یا پیاده شدن از خودرو به این منظور | 180.000 TL + گواهینامه 60 روز + منع تردد خودرو 60 روز |
| رانندگی در خلاف جهت در آزادراه‌ها یا جاده‌های دوبانده خارج از محدوده شهری | 90.000 TL + گواهینامه 60 روز + منع تردد خودرو 60 روز |
| توقف به‌صورت کاروانی یا انفرادی به نحوی که جریان ترافیک را مختل کند | 90.000 TL + گواهینامه 60 روز + منع تردد خودرو 60 روز (در آزادراه، پل، روگذر یا تونل دو برابر) |
| رانندگی در خلاف جهت در جاده‌های دوبانده داخل محدوده شهری | 20.000 TL |
| رانندگی در پیاده‌رو، تخلف از مسیر دوچرخه | 5.000 TL |
گواهینامه کسانی که بر اساس این ماده در فاصله پنج سال پیش از آخرین تخلف برای بار دوم توقیف شده باشد، ابطال می‌شود. گواهینامه‌هایی که به دلیل حرکت در خلاف جهت یا پرخاشگری در ترافیک توقیف شده‌اند، پس از پایان مدت به شرط ارزیابی روان‌فنی مسترد می‌شوند.
در جریان تجمعات و راهپیمایی‌هایی که مطابق قانون برگزار می‌شوند، از حیث ایجاد مانع در ترافیک تخلفی محقق نمی‌شود.
حرکات نمایشی با موتورسیکلت و مسابقه (مواد 66 و 70 KTK)
| تخلف | جریمه و ضمانت اجرا |
|---|---|
| راندن موتورسیکلت روی یک چرخ، ایستادن روی زین، سُر دادن چرخ یا حرکات نمایشی مشابه | 46.000 TL + گواهینامه 60 روز + منع تردد خودرو 60 روز |
| رانندگان وسایل نقلیه موتوری که بدون مجوز مسابقه می‌دهند | 46.000 TL + توقیف گواهینامه به مدت 2 سال + منع تردد خودرو 60 روز |
| برگزارکنندگان مسابقه بدون مجوز | 16.000 TL |
در هر دو ماده، در صورت توقیف گواهینامه برای بار دوم در مدت پنج سال، گواهینامه ابطال می‌شود.
سایر مبالغ به‌روز جریمه‌ها
| تخلف | جریمه و ضمانت اجرا |
|---|---|
| استفاده از تلفن همراه هنگام رانندگی (تخلف اول) | 5.000 TL |
| تلفن همراه (تخلف دوم در یک سال) | 10.000 TL |
| تلفن همراه (تخلف سوم و بعد از آن در یک سال) | 20.000 TL + توقیف گواهینامه هر بار 30 روز |
| نبستن کمربند ایمنی (راننده/سرنشین) | 2.500 TL (برای راننده از تخلف چهارم به بعد در یک سال، توقیف گواهینامه هر بار 30 روز) |
| استفاده نکردن از کلاه ایمنی و عینک محافظ | 2.500 TL؛ در تخلف دوم 5.000 TL؛ از تخلف سوم به بعد 10.000 TL |
| حمل کودک زیر 15 سال بدون سیستم نگهدارنده ایمنی | 5.000 TL |
| تغییر فنی مغایر با مقررات در خودرو | 5.000 TL برای دارنده + منع تردد خودرو |
| اگر تغییر صدای آزاردهنده ایجاد کند (اگزوز پرصدا) | افزون بر آن 16.000 TL برای راننده + منع تردد خودرو 30 روز |
| داشتن/استفاده از تجهیزات صوتی، موسیقی، تصویری و ارتباطی غیرمجاز | 21.000 TL + منع تردد خودرو 30 روز |
| راه ندادن به خودروهای دارای حق تقدم عبور مانند آمبولانس و آتش‌نشانی | 46.000 TL + گواهینامه 30 روز + منع تردد خودرو 30 روز |
| سوءاستفاده از حق تقدم عبور | 46.000 TL |
| رعایت نکردن الزام لاستیک زمستانی (دارنده) | 6.000 TL |
| نداشتن یا استفاده نکردن از زنجیر چرخ | 6.000 TL |
| ایجاد مانع در ترافیک هنگام عملیات برف‌روبی و یخ‌زدایی | 24.000 TL |
| ترک محل حادثه بدون اجازه پلیس | 46.000 TL |
| ترک محل حادثه در تصادف منجر به فوت یا جرح | 1 تا 3 سال حبس + توقیف گواهینامه به مدت 2 سال |
| بهره‌برداری از اسکوتر برقی اشتراکی بدون مجوز فعالیت | 86.900 TL |
مقررات جدید قانون شماره 7574
انتشار و تمجید از تخلفات رانندگی در شبکه‌های اجتماعی (ماده الحاقی 20)
اشتراک‌گذاری عملی که قانون آن را مشمول ضمانت اجرای اداری و ممنوع کرده است، از طریق مطبوعات، رسانه‌ها، اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و دیجیتال یا سایر دستگاه‌های الکترونیکی و از این طریق انتشار علنی و تمجید از تصاویری که به تخلف از قوانین رانندگی تشویق می‌کنند ممنوع شده است. مجازات آن جریمه نقدی اداری 25.000 TL است.
الزام به ثبت انتقال در صورت فوت مالک خودرو (ماده 20 KTK)
در صورت فوت مالک خودرو، وراث موظف‌اند ظرف نود روز از تاریخ فوت به مرجع ثبت مربوط مراجعه کرده و خودرو را به نام خود ثبت کنند. ثبت از تاریخ فوت اعتبار دارد. اگر پس از پایان این مهلت مشخص شود که خودرو بدون ثبت به نام وراث در جاده تردد می‌کند، برای راننده جریمه نقدی اداری 3.000 TL صادر و خودرو تا زمان ثبت از تردد منع می‌شود.
مخاطب جریمه در خودروهای اجاره‌ای (ماده 116 KTK)
اگر بر اساس داده‌هایی که طبق قانون اعلام هویت شماره 1774 (Kimlik Bildirme Kanunu) برای بازرسی پلیس نگهداری می‌شود، مشخص شود که خودروی مرتکب تخلف در آن تاریخ اجاره داده شده بوده و مستأجر نشانی قابل ابلاغ داشته باشد، صورت‌جلسه جریمه به نام مستأجر صادر و جریمه از مستأجر وصول می‌شود.
رانندگان تبعه خارجی (ماده 115 KTK)
جریمه‌های نقدی اداری صادرشده برای اتباع خارجی که تا زمان خروج از کشور وصول نشده باشد، هنگام ورود مجدد این شخص به ترکیه وصول می‌شود. در صورت عدم امکان وصول، اجازه ورود به فرد خارجی داده نمی‌شود. این مقرره برای رانندگان خارجی که در ترکیه رانندگی می‌کنند و شرکت‌هایی که به خارجیان خودرو اجاره می‌دهند، اهمیت ویژه‌ای دارد.
گسترش الزام تاخوگراف (ماده 31 و ماده موقت 27 KTK)
داشتن تاخوگراف (ثبات سرعت و زمان رانندگی) در وسایل نقلیه موتوری باری با حداکثر وزن مجاز بیش از 3.500 کیلوگرم و در وسایل نقلیه مسافربری با بیش از هفده صندلی، شامل صندلی راننده، الزامی شده است. جدول زمانی گذار برای خودروهای مشمول جدید به شرح زیر است:
| سال ساخت خودرو | آغاز الزام |
|---|---|
| 2021 و بعد از آن | نخستین معاینه فنی پس از 31/12/2026 |
| 2016–2020 | نخستین معاینه فنی پس از 31/12/2027 |
| 2011–2015 | نخستین معاینه فنی پس از 31/12/2028 |
| 1996–2010 | نخستین معاینه فنی پس از 31/12/2029 |
| 1985–1995 | نخستین معاینه فنی پس از 31/12/2030 |
استرداد گواهینامه رانندگی: شرایط جدید
نوآوری قانون شماره 7574 که بیشترین مشکلات اجرایی را ایجاد می‌کند، شرایط مربوط به استرداد گواهینامه توقیف‌شده است. قانون تقریباً در همه مواد مربوط همان قاعده را تکرار کرده است:
- پرداخت کامل همه جریمه‌های نقدی اداری. به راننده‌ای که جریمه پرداخت‌نشده‌ای بر اساس این قانون دارد، گواهینامه مسترد نمی‌شود. این شرط حتی جریمه‌های قدیمی بی‌ارتباط با تخلف را نیز در بر می‌گیرد.
- ارزیابی روان‌فنی. در موارد حرکت در خلاف جهت، تعقیب به قصد حمله در ترافیک، حرکات نمایشی با موتورسیکلت، مسابقه، تخلف از حق تقدم عبور و تخلفات مکرر عبور از چراغ قرمز، باید احراز شود که مانعی برای رانندگی وجود ندارد.
- معاینه پزشک متخصص روان‌پزشکی. این معاینه افزون بر آن برای کسانی که گواهینامه‌شان در یک سال برای پنجمین بار به دلیل سرعت توقیف شده و کسانی که گواهینامه‌شان به دلیل عبور از چراغ قرمز ابطال شده، الزامی است.
- شرکت مجدد در آموزشگاه رانندگی. کسانی که گواهینامه‌شان ابطال شده باید دوباره در آموزشگاه شرکت کنند، در آزمون قبول شوند و گواهی جدید بگیرند.
یک حکم انتقالی مهم وجود دارد: اقدامات انجام‌شده پیش از تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون یعنی 27 فوریه 2026، در محاسبه تکرار تخلف در نظر گرفته نمی‌شوند (ماده موقت 27). این حکم درباره تخلفات مشمول مواد 23، 25، 31، 46، 47، 73 و 78 و نیز بند چهاردهم ماده 48 و بند سوم ماده الحاقی 2 اجرا می‌شود. اگر تخلفات گذشته در محاسبه تکرار لحاظ و جریمه اعمال شود، این حکم مبنای اعتراض خواهد بود.
روند اعتراض به جریمه رانندگی
مهلت اعتراض: 15 روز
به موجب ماده 27 قانون تخلفات اداری شماره 5326 (Kabahatler Kanunu)، می‌توان علیه تصمیم جریمه نقدی اداری حداکثر ظرف پانزده روز از تاریخ ابلاغ یا تفهیم تصمیم به قاضی کیفری صلح (Sulh Ceza Hâkimliği) مراجعه کرد. این مهلت، مهلت سقوط حق است:
- در جریمه‌هایی که حضوری صادر می‌شوند: 15 روز از تاریخ ابلاغ صورت‌جلسه.
- در جریمه‌هایی که به نام پلاک صادر می‌شوند: 15 روز از تاریخ انجام ابلاغ.
در صورت از دست رفتن مهلت، جریمه قطعی می‌شود و اصولاً امکان اعتراض از بین می‌رود. تنها در صورتی که شخص به دلایلی خارج از اختیار خود مهلت را از دست داده باشد، می‌تواند درخواست اعاده به وضع سابق کند.
مدارکی که باید به دادخواست اعتراض پیوست شوند
- رونوشت صورت‌جلسه تصمیم جریمه نقدی اداری رانندگی
- رونوشت پاکت ابلاغ
- رونوشت کارت مشخصات خودرو
- رونوشت کارت شناسایی و گواهینامه رانندگی
- در صورت وجود، ادله‌ای مانند عکس، ویدئو، صورت‌جلسه کروکی تصادف و اطلاعات شهود
- در صورت اعتراض از طریق وکیل، رونوشت وکالت‌نامه و تمبر وکالت
آیا برای اعتراض داشتن وکیل الزامی است؟
خیر. برای اعتراض به جریمه رانندگی الزامی به داشتن وکیل وجود ندارد. شخص می‌تواند مستقیماً با تقدیم دادخواست به قاضی کیفری صلح یا از طریق e-Devlet و پورتال شهروندی UYAP اعتراض کند. برای اعتراض هزینه دادرسی دریافت نمی‌شود.
با این حال، تعیین درست مبنای حقوقی اعتراض، رعایت مهلت‌ها و ارائه ادله به شیوه قانونی مستقیماً بر نتیجه اثر می‌گذارد. به‌ویژه هنگامی که توقیف یا ابطال گواهینامه مطرح است، دریافت مشاوره حقوقی مفید است، زیرا روند تنها به جریمه نقدی محدود نمی‌ماند.
تخفیف پرداخت زودهنگام
به موجب ماده 17 قانون تخلفات اداری، در صورت پرداخت نقدی جریمه پیش از اعتراض، تنها سه‌چهارم آن وصول می‌شود؛ یعنی 25 درصد تخفیف. پرداخت زودهنگام، حق اعتراض شخص به تصمیم را از بین نمی‌برد.
در چه مواردی مراجعه به وکیل امور رانندگی لازم است؟
در موارد زیر، از آنجا که روند تنها به جریمه نقدی اداری محدود نمی‌ماند، دریافت مشاوره حقوقی توصیه می‌شود:
| وضعیت | چرا مشاوره حقوقی لازم است؟ |
|---|---|
| توقیف یا ابطال گواهینامه رانندگی | استرداد گواهینامه منوط به پرداخت همه جریمه‌ها، ارزیابی روان‌فنی و در برخی موارد معاینه روان‌پزشکی است |
| رانندگی تحت تأثیر الکل یا مواد مخدر | در کنار روند اداری، یک رسیدگی کیفری جداگانه بر اساس قانون مجازات ترکیه جریان دارد |
| استفاده از پلاک جعلی یا پلاک خودروی دیگر | رسیدگی به جرم جعل سند رسمی بر اساس ماده 204 TCK انجام می‌شود |
| تصادف رانندگی منجر به فوت یا جرح | کارشناسی، تعیین درصد تقصیر و رسیدگی کیفری هم‌زمان پیش می‌روند |
| ترک محل حادثه | مجازات حبس و توقیف دوساله گواهینامه پیش‌بینی شده است |
| مطالبه خسارت پس از تصادف رانندگی | محاسبه درصد تقصیر، افت ارزش خودرو، هزینه‌های درمان و از کارافتادگی نیازمند دانش فنی است |
| جریمه‌های با مبلغ بالا | در جریمه‌های 140.000 TL و بیشتر، هزینه یک راهبرد اعتراض نادرست بالاست |
| اختلافات بیمه شخص ثالث و بدنه | رسیدگی در کمیسیون داوری بیمه (Sigorta Tahkim Komisyonu) تابع قواعد آیین دادرسی جداگانه‌ای است |
| جریمه‌های مبتنی بر تکرار تخلف | لحاظ کردن اقدامات پیش از 27 فوریه 2026 در محاسبه تکرار، مبنای اعتراض است |
دعاوی مطالبه خسارت ناشی از تصادفات رانندگی
دعاوی مطالبه خسارت مادی و معنوی پس از تصادف رانندگی، نوعی رسیدگی متفاوت از اعتراض به جریمه نقدی اداری است. در این دعاوی:
- برای تعیین درصد تقصیر، نظر کارشناس اخذ می‌شود.
- اقلام خسارت مادی (افت ارزش خودرو، هزینه‌های درمان، از کارافتادگی موقت و دائم، محرومیت از نفقه/حمایت) جداگانه محاسبه می‌شوند.
- مطالبه خسارت معنوی باید مستدل باشد.
- برای مطالبات مشمول بیمه اجباری مسئولیت مدنی، مسیر کمیسیون داوری بیمه بررسی می‌شود.
- مدت‌های مرور زمان بسته به اینکه آیا عمل هم‌زمان جرم محسوب می‌شود یا نه، متفاوت است.
حق‌الوکاله چگونه تعیین می‌شود؟
حداقل حق‌الوکاله بر اساس تعرفه حداقل حق‌الوکاله 2025–2026 که توسط اتحادیه کانون‌های وکلای ترکیه (Türkiye Barolar Birliği) تهیه و در روزنامه رسمی مورخ 4 نوامبر 2025 منتشر شده تعیین می‌شود. این تعرفه با روزنامه رسمی مورخ 28 مارس 2026 به شماره 33207 اصلاح شده و شیوه محاسبه حق‌الوکاله در اموری که در صلاحیت قاضی کیفری صلح است، مانند اعتراض به جریمه نقدی اداری، از نو تنظیم شده است.
حق‌الوکاله به شرط آنکه از حداقل مبالغ تعرفه کمتر نباشد، آزادانه میان موکل و وکیل توافق می‌شود. مبلغ آن بسته به ماهیت کار، زحمت و زمان لازم، ارزش اختلاف و گستره رسیدگی متفاوت است. برای تعیین حق‌الوکاله در یک پرونده مشخص، گفت‌وگو و توافق جداگانه لازم است.
پرسش‌های متداول
آیا با اعتراض، وصول جریمه متوقف می‌شود؟
اصولاً در طول رسیدگی به اعتراض، برای وصول جریمه عملیات اجرایی آغاز نمی‌شود. در صورت رد اعتراض، جریمه قطعی و وصول می‌شود.
آیا می‌توانم بگویم جریمه صادرشده به نام پلاکم را ندیده‌ام؟
ابلاغی که طبق قانون انجام شده باشد معتبر است. اگر ادعا می‌کنید ابلاغ غیرقانونی بوده، باید آن را اثبات کنید؛ در این صورت مهلت اعتراض از تاریخ اطلاع از ابلاغ غیرقانونی آغاز می‌شود.
گواهینامه‌ام توقیف شده؛ آیا پس از پایان مدت خودبه‌خود مسترد می‌شود؟
خیر. با قانون شماره 7574، استرداد منوط به پرداخت کامل همه جریمه‌های نقدی اداری است. همچنین در برخی تخلفات ارزیابی روان‌فنی و در برخی موارد معاینه پزشک متخصص روان‌پزشکی لازم است. اگر گواهینامه ابطال شده باشد، شرکت مجدد در آموزشگاه رانندگی الزامی است.
آیا تخلفات پیش از 2026 من در محاسبه تکرار لحاظ می‌شود؟
خیر. به موجب ماده موقت 27، اقدامات پیش از 27 فوریه 2026 در خصوص مواد مذکور در قانون، در محاسبه تکرار در نظر گرفته نمی‌شوند. رویه‌ای خلاف این، مبنای اعتراض است.
آیا می‌توان به جریمه رانندگی در حالت مستی اعتراض کرد؟
بله، ظرف پانزده روز نزد قاضی کیفری صلح. برای اینکه اعتراض نتیجه دهد، باید موارد مشخص مغایر با قانون، مانند کالیبراسیون دستگاه سنجش، رعایت شیوه سنجش یا نحوه تنظیم صورت‌جلسه، نشان داده شود.
جریمه خودرویی که اجاره کرده‌ام به نام چه کسی صادر می‌شود؟
اگر بر اساس داده‌های در دسترس پلیس مشخص شود که خودرو در تاریخ تخلف اجاره داده شده بوده و مستأجر نشانی قابل ابلاغ داشته باشد، صورت‌جلسه جریمه به نام مستأجر صادر و جریمه از مستأجر وصول می‌شود.
تبعه خارجی هستم؛ اگر جریمه رانندگی پرداخت‌نشده داشته باشم چه می‌شود؟
جریمه‌های نقدی اداری که تا زمان خروج از کشور وصول نشده باشند، هنگام ورود مجدد به ترکیه وصول می‌شوند. در صورت عدم امکان وصول، اجازه ورود داده نمی‌شود.
نتیجه‌گیری
قانون شماره 7574 نظام جریمه‌های رانندگی را نه تنها از حیث مبالغ، بلکه از حیث ساختار ضمانت اجراها نیز تغییر داده است. پلکانی شدن جریمه‌های سرعت بر مبنای km/h، افزایش جریمه بر اساس تکرار در تخلفات چراغ قرمز و تلفن همراه، و منوط شدن استرداد گواهینامه به پرداخت کامل جریمه‌ها و ارزیابی‌های پزشکی، در کانون این تغییرات قرار دارند.
رایج‌ترین مشکل در عمل این است که راننده تنها بر جریمه نقدی تمرکز می‌کند و ضمانت اجرای مربوط به گواهینامه و مهلت پانزده‌روزه اعتراض را نادیده می‌گیرد. اگر ضمانت اجرایی درباره گواهینامه مطرح باشد یا تخلف هم‌زمان رسیدگی کیفری به دنبال داشته باشد، ارزیابی حقوقی در ابتدای مهلت از تضییع حق جلوگیری می‌کند. توصیه می‌شود از یک وکیل مشاوره حقوقی بگیرید.
تذکر حقوقی: این متن صرفاً برای اطلاع‌رسانی عمومی تهیه شده و مشاوره حقوقی محسوب نمی‌شود. sophoshukuk.com هیچ‌گونه ارجاع، تضمین یا وعده‌ای درباره نتیجه نمی‌دهد. هر پرونده باید با توجه به شرایط خاص خود بررسی شود؛ برای اختلاف مشخص خود حتماً از یک وکیل مشاوره حقوقی دریافت کنید.
آخرین به‌روزرسانی: 12 اوت 2026