Sophos Hukuk Bürosu

29 Haziran – 5 Temmuz 2026 haftasında Resmî Gazete’de yayımlanan otuz yedi düzenlemenin ağırlıklı bölümünü vergi teşvikleri, dış ticarette tarife kontenjanları ve dampinge karşı önlemler ile sağlık ürünlerinin ruhsatlandırılmasına ilişkin yönetmelikler oluşturdu. Bu hafta öne çıkan konu, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları ve yabancı yatırımcılar için getirilen vergi teşvikleri oldu: hem yurt dışı varlıkların Türkiye’ye getirilmesini teşvik eden bir “varlık barışı” düzenlemesi hem de Türkiye’ye yeni yerleşenlere yönelik uzun süreli bir gelir vergisi istisnası aynı hafta yürürlüğe girdi. Bunun yanında planlı alanlar imar yönetmeliği ve turizm yatırımları için kamu taşınmazı tahsisindeki değişiklikler, Alanya’daki inşaat ve turizm sektörünü doğrudan ilgilendiriyor. Bu yazıda haftanın gelişmelerini konu başlıklarına göre topladık.

Bu hafta içinde ithalat kotaları/tarife kontenjanları ve dampinge karşı önlemler konusunda Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan çok sayıda tebliğ birbirine yapısal olarak benzediği için bunları ayrı ayrı değil, iki alt başlık altında topladık. Sağlık ürünlerinin ruhsatlandırılmasına ilişkin dört TİTCK yönetmeliği de aynı mantıkla tek başlık altında birlikte ele alındı. Buna karşılık gerçek hukuki ve ticari etkisi olan vergi, imar ve turizm düzenlemelerini ayrıntılı biçimde işledik.

Vergi Teşvikleri ve Yabancı Yatırımcılara Yönelik Düzenlemeler

Yurt Dışı Varlıkların Türkiye’ye Getirilmesinde Vergi İndirimi

Bu düzenleme, gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında bulunan para, altın, döviz ve menkul kıymetlerini Türkiye’ye getirerek ekonomiye kazandırmalarını sağlayan gönüllü bir bildirim programı oluşturuyor. Bildirilen varlıklar üzerinden kural olarak %5 oranında vergi tahsil ediliyor; ancak varlıklar belirli sürelerle (1-5 yıl) yatırım araçlarında tutulursa vergi oranı %0 ile %4 arasına kadar iniyor.

Kimleri ilgilendiriyor? Yurt dışında para, altın, döviz veya menkul kıymet varlığı bulunan gerçek kişiler, ticari işletmeler ve gelir vergisi mükellefleri.

Pratik sonucu: Bildirilen varlıklara ilişkin vergi incelemesi yapılmayacak; ancak varlıkların yasal defterlere kaydedilmesi ve iki yıl boyunca işletmeden çekilmemesi gerekiyor. Alanya’da gayrimenkul yatırımı düşünen, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları ve yabancı yatırımcılar için bu program, varlıklarını düşük vergi yüküyle Türkiye’ye taşımanın bir yolunu sunuyor.

Türkiye’ye Yeni Yerleşenlere 20 Yıl Süreyle Yurt Dışı Kazanç İstisnası

Yerleşmeden önceki üç yıl içinde Türkiye’de hiç ikamet etmemiş olma şartıyla, Türkiye’ye yeni yerleşen kişilerin yurt dışından elde ettikleri kazanç ve iratları 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutan düzenleme uygulamaya girdi. İstisnadan yalnızca gerçek kişiler yararlanabiliyor; bu kazanç ve iratlar için ayrıca vergi beyannamesi verilmeyecek, ancak yabancı ülkede ödenen vergilerin Türkiye vergisinden mahsubu da yapılamayacak.

Kimleri ilgilendiriyor? Türkiye’ye yeni yerleşen ve yurt dışı kaynaklı geliri bulunan gerçek kişiler; özellikle emeklilik veya yatırım geliriyle yaşayan yabancı uyruklular ile yurt dışında uzun süre ikamet etmiş Türk vatandaşları.

Pratik sonucu: Türkiye’de elde edilen kazanç ve iratlar bu istisna kapsamı dışında kalmaya devam ediyor ve normal şekilde vergilendiriliyor; istisna şartlarını sağlamadığı hâlde yararlanmaya çalışanlar vergi ziyaı cezasıyla karşılaşabiliyor. Alanya’ya yerleşmeyi planlayan ve yurt dışında emeklilik geliri, kira geliri veya yatırım geliri bulunan yabancılar için bu düzenleme önemli bir planlama fırsatı; ancak istisna şartlarının somut duruma uygulanması hukuki değerlendirme gerektiriyor.

Teknogirişim Şirketlerinde Pay Senedi ve Nitelikli Hizmet Merkezi Personeli İçin Vergi İstisnaları

Aynı hafta yürürlüğe giren iki ayrı düzenleme, çalışan teşvikine odaklanıyor. Teknogirişim niteliğindeki işverenlerin çalışanlarına bedelsiz veya indirimli pay senedi vermesi hâlinde bu menfaat, çalışanın yıllık brüt ücretinin iki katını aşmayan kısımla sınırlı olmak üzere gelir vergisinden istisna tutuluyor; pay senetlerinin erken satılması durumunda geri alınan vergi ve gecikme faizi işverenden tahsil ediliyor. Ayrı bir tebliğ ise nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan personelin ücretlerine yönelik istisnanın uygulama esaslarını belirliyor: genel nitelikli hizmet merkezlerinde brüt asgari ücretin üç katına kadarı, endüstri bölgeleri ve İstanbul Finans Merkezi’ndeki merkezlerde ise beş katına kadarı vergilendirilmiyor; bu limitler içindeki ücretler damga vergisinden de istisna.

Kimleri ilgilendiriyor? Teknogirişim şirketi işverenleri ve çalışanları; nitelikli hizmet merkezi statüsündeki işletmeler ve buralarda istihdam edilen personel.

Pratik sonucu: İşverenlerin bu istisnalardan yararlanabilmek için ilgili mevzuattaki nitelik şartlarını (teknogirişim statüsü, hizmet merkezi tescili vb.) sağlaması ve bordro/pay senedi işlemlerini istisna sınırlarına göre yapılandırması gerekiyor.

Zorunlu Karşılık Oranlarında Güncelleme

Merkez Bankası, bankaların yabancı para yükümlülüklerine ilişkin zorunlu karşılık oranlarını güncelledi. Kısa vadeli mevduatlar için %28 ile %32 arasında, uzun vadeli yükümlülükler için %0 ile %25 arasında değişen oranlar 1 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlükte.

Kimleri ilgilendiriyor? Yurt dışı finansman kaynağı kullanan ve dış ticaret yapan bankalar; dolaylı olarak bu bankalardan kredi kullanan işletmeler.

Pratik sonucu: Zorunlu karşılık oranlarındaki artış, bankaların likidite yönetimini ve kredi verme kapasitesini etkileyebilir; bu durum orta vadede ticari kredi maliyetlerine yansıyabilir.

Dış Ticaret, Gümrük ve Damping Önlemleri

İthalat Kotaları ve Tarife Kontenjanları

Ticaret Bakanlığı bu hafta dört ayrı tebliğ ile ithalat kotası ve tarife kontenjanı uygulamalarını güncelledi. Ayçiçeği tohumu ve ham ayçiçeği yağı ithalatında, 1 Temmuz-30 Kasım 2026 dönemi için toplam 1,25 milyon ton tohum veya karşılığı 500 bin ton yağ kapsamında, yerli tohum satın alan sanayicilere öncelikli tahsisat yapılacak kontenjan usulü belirlendi; başvurular 1-15 Aralık 2026’da elektronik ortamda alınacak. Belirli kimyasal madde, reçine ve havacılık malzemeleri için de yıl sonuna kadar geçerli sıfır veya azaltılmış gümrük vergisi oranları uygulanacak. Ayrıca sanayicilerin hammadde/ara mal olarak kullandığı bazı sanayi ürünlerinde, 15 iş günlük başvuru süresi ve elektronik imzayla yapılacak talep toplama usulüyle kontenjan dağıtımı öngörüldü; verilecek ithal lisansları 15 Şubat 2027’ye kadar geçerli olacak ve devredilemeyecek. Son olarak, belirli bir gümrük tarife pozisyonu (3815.19.90) kota ve tarife kontenjanı uygulaması kapsamından tamamen çıkarıldı.

Kimleri ilgilendiriyor? İlgili ürün gruplarını ithal eden sanayiciler, gıda üreticileri, kimya ve havacılık sektörü işletmeleri.

Pratik sonucu: İthalat lisanslarının devredilemez olması ve başvuru sürelerinin sıkı biçimde takip edilmesi gerekmesi nedeniyle, ithalat lisansı ve kontenjan başvuruları sürecinde usul hatası yapan işletmeler tahsisat hakkını kaybedebiliyor; bu nedenle başvuru öncesi mevzuata uygunluk kontrolü önem taşıyor.

Dampinge Karşı Vergiler ve Soruşturmalar

Aynı hafta Ticaret Bakanlığı, dört farklı üründe ticaret politikası savunma araçlarını devreye soktu. Çin menşeli plastik bilyalı ve jel mürekkepli kalemler ile kalem setlerine yönelik mevcut dampinge karşı önlemin süresi dolmadan, dampingin yeniden ortaya çıkabileceği gerekçesiyle nihai gözden geçirme soruşturması açıldı. Çin menşeli CNC diş freze makinelerine ise soruşturma sonucunda adet başına 8.555 ABD doları tutarında kesin dampinge karşı vergi getirildi. Vietnam menşeli paslanmaz çelik borularda mevcut %19,64-%25 aralığındaki önlemin süresi dolmadan nihai gözden geçirme soruşturması başlatıldı. Almanya ve ABD menşeli süspansiyon tipi PVC (PVC-S) ithalatında da mevcut %7,93 oranındaki önlemin süresi dolmadan benzer bir gözden geçirme soruşturması açıldı. Bu dört soruşturmanın tamamında ilgili taraflara soru formlarını yanıtlamaları için 37 gün süre tanındı; soruşturmalar sonuçlanana kadar mevcut önlemler yürürlükte kalmaya devam edecek.

Kimleri ilgilendiriyor? Anılan ürünleri ithal eden veya ihraç eden firmalar, yerli üreticiler (Marcegaglia TR Paslanmaz Çelik A.Ş. ve Petkim gibi) ve gümrük müşavirleri.

Pratik sonucu: Soruşturma kapsamındaki ürünleri ithal eden işletmelerin, 37 günlük süre içinde soru formlarını eksiksiz doldurup Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü’ne iletmesi gerekiyor; aksi hâlde soruşturma taraflarının görüşleri dikkate alınmadan sonuçlanabiliyor ve mevcut vergi oranları kalıcı hâle gelebiliyor.

TIR İşlemlerinde Gümrük Uygulamaları Güncellendi

TIR (Uluslararası Karayolu Taşımacılığı) işlemlerine ilişkin gümrük tebliğinde kapsamlı düzenlemeler yapıldı. Sekizden fazla gümrük idaresiyle işlem yapacak taşıyıcılara ardışık karne kullanımı veya eş zamanlı taşımacılık şeklinde iki alternatif yöntem sunuldu; kurumsal tanımlamalar da güncellendi.

Kimleri ilgilendiriyor? Uluslararası karayolu taşımacılığı yapan işletmeler ve gümrük müşavirleri.

Pratik sonucu: Çok sayıda gümrük idaresiyle çalışan taşıyıcıların, yeni yöntemlerden hangisinin kendi operasyonlarına daha uygun olduğunu değerlendirip TIR karnesi süreçlerini buna göre planlaması gerekiyor.

Sağlık, İlaç ve Kozmetik Ruhsatlandırma Düzenlemeleri

TİTCK’nın Dört Yeni Ruhsatlandırma Yönetmeliği

Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu (TİTCK) aynı hafta içinde birbiriyle bağlantılı dört ruhsatlandırma düzenlemesi yayımladı. Tıbbi bitki çayları için, yalnızca eczanelerde satılabilecek ve eczacı, tıp, kimya veya biyoloji alanında eğitimli profesyonellerce hazırlanacak ürünlere yönelik ruhsat başvuru, onay ve denetim kuralları getirildi. Aromaterapötik ürünlerde de benzer bir ruhsatlandırma rejimi kuruldu; ürünler yalnızca eczanelerde satılabilecek ve elektronik takip sistemine kaydedilecek. Geleneksel bitkisel tıbbi ürünler yönetmeliğinde ise tanım kapsamı homeopatik ürünleri, tıbbi bitki çaylarını ve aromaterapötik ürünleri de içerecek şekilde genişletildi; ürün ruhsatı yenileme süresi beş yıla çıkarıldı ve Avrupa İlaç Ajansı referanslarına dayalı kısaltılmış başvuru prosedürü getirildi. Özel tıbbi amaçlı gıdalarda ise pestisit kalıntı limitlerinin artık toplam değer yerine bireysel pestisitler bazında değerlendirilmesi sağlandı ve geçiş dönemi Temmuz 2027’ye uzatıldı.

Kimleri ilgilendiriyor? Eczaneler, bitkisel/aromaterapötik ürün üreticileri, özel tıbbi amaçlı gıda üreticileri ve bu alanlarda ruhsat başvurusu yapacak eczacı, tıp doktoru, kimyager ve biyologlar.

Pratik sonucu: Mevcut izinli ürünlerin pazarda kalabilmesi için Temmuz 2027’ye kadar yeni şartlara göre ruhsat başvurusu yapılması gerekiyor; bu tarihten sonra başvuru yapılmayan ürünlerin izinleri iptal edilecek. Üreticilerin ürün portföylerini bu takvime göre gözden geçirmesi öneriliyor.

Diğer Sağlık Düzenlemeleri

Sağlık Bakanlığı bu hafta beş ayrı yönetmelik ve tebliğ yayımladı. Kişisel sağlık verileri yönetmeliğinde yapılan değişiklikle, hastaların önceki tanılarının güncel sağlık durumlarına göre yeniden değerlendirilmesini isteme hakkı tanındı; işe giriş dahil tüm süreçlerde eski tanıların kullanılması sınırlandırıldı ve değerlendirmenin tek hekim, üç hekim veya tam teşekküllü kurul tarafından yapılacağı tanı kaynağına göre belirlendi. Fizyoterapiden sanat terapisine kadar esenlik hizmeti sunan merkez ve ünitelerin açılışı ve işletimi için sertifikasyon, mesul müdür atanması ve veri güvenliği gibi standartlar getirildi. Sağlık bilgi yönetim sistemi hizmet sağlayıcılarının kayıt/raporlama yükümlülükleri sadeleştirildi; kaydı silinenler bir yıl sonra yeniden başvurabilecek. TİTCK’nın ilaç, tıbbi cihaz, eczacılık ve piyasa yönetimi başkan yardımcılıklarının görev tanımları güncellendi. Ayrıca kontakt lens ürünlerinin yalnızca optisyenlik işletmesinin TİTCK onaylı web sitesi üzerinden reçete karşılığında internetten satılabileceği hükme bağlandı.

Kimleri ilgilendiriyor? Sağlık kuruluşları, esenlik merkezi işletmecileri, sağlık bilgi sistemi sağlayıcıları ve optisyenlik işletmeleri.

Pratik sonucu: Kontakt lens satışı yapan optisyenlik işletmelerinin TİTCK onaylı bir web sitesi olmadan internet satışı yapması artık mevzuata aykırı; esenlik merkezi açmayı planlayan işletmelerin de yeni sertifikasyon şartlarını karşılaması gerekiyor. Ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu, birinci basamak sağlık hizmetlerinde doktor muayenesi katılım payını tamamen kaldırdı; aile hekimi yönlendirmesiyle gidilen diğer muayenelerde katılım payı %50 indirildi — bu değişiklik sigortalı çalışan ve emeklilerin sağlık harcamalarını doğrudan azaltıyor.

İmar, Turizm ve Gayrimenkul Yatırımları

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, planlı alanlardaki inşaat uygulamalarında önemli düzenlemeler yaptı. Süs havuzları ve pergolalar gibi bahçe elemanları tanımlandı, asansör zorunluluğu belirli katlı binalarla sınırlandırıldı, mevcut yapılar için tadilat koşulları açıklandı. Ofis/büro kullanımından konuta dönüştürülecek yapılar için geçiş hükümleri ile enerji verimliliği ve yangın güvenliği standartlarının uygulanması da düzenlendi.

Kimleri ilgilendiriyor? Müteahhitler, mimarlık büroları, mal sahipleri ve konuta dönüştürme yapmayı planlayan ofis/işyeri sahipleri.

Pratik sonucu: Alanya’da yeni proje geliştiren müteahhitlerin, süs havuzu/pergola gibi bahçe elemanları ve asansör zorunluluğu konusunda güncel yönetmelik hükümlerine göre proje çizmesi gerekiyor; ofisini konuta dönüştürmek isteyen mülk sahipleri için de yeni bir geçiş yolu açılmış oldu. Bu tür inşaat ve yapı ruhsatı süreçlerinde değişikliklerin proje aşamasında dikkate alınması, ilerideki uyum sorunlarını önlüyor.

Turizm Yatırımları İçin Kamu Taşınmazı Tahsisinde Esneklik

Kültür ve Turizm Bakanlığı, konaklama amaçlı turizm yatırımlarında yatak kapasitesinin azaltılmasına imkân tanıyan bir değişiklik yayımladı. Yatırımcılar, kesin tahsise esas yatak kapasitesinin en az %10 oranında düşürülmesini talep edebilecek; talep uygun görülürse kullanım bedelleri yeni kapasiteye göre yeniden belirlenecek. Kapasite artırımı istenmesi hâlinde ise mevcut hükümler yeniden uygulanacak.

Kimleri ilgilendiriyor? Kamu taşınmazı üzerinde turizm yatırımı (otel, tesis) işleten veya işletmeyi planlayan yatırımcılar.

Pratik sonucu: Alanya gibi yoğun turizm yatırımı bulunan bir bölgede, pazar koşullarına göre yatak kapasitesini küçültmek isteyen otel ve tesis işletmecileri artık bu talebi resmî olarak yapabiliyor; kullanım bedeli yeniden hesaplanacağı için bu talebin mali etkisinin önceden değerlendirilmesi öneriliyor.

Ulaştırma, Trafik ve Telekomünikasyon

Özel Teknelerde Donatım ve Yeterlik Kuralları Güncellendi

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, özel teknelerin donatımı ve kullanıcı yeterliklerine ilişkin düzenlemeleri güncelledi. Gemici yeterlik belgesi koşulları, spor amaçlı araçların kapsamı ve teçhizat standartları revize edildi; ölçüm birimlerine ilişkin teknik düzeltmeler yapıldı.

Kimleri ilgilendiriyor? Özel tekne sahipleri, gemicilik yeterlik belgesi almak isteyenler ve deniz turizmi işletmeleri.

Pratik sonucu: Alanya’nın yoğun marina ve tekne turizmi göz önüne alındığında, tekne sahipliği ve deniz turizmi işletmeciliği yapan kişilerin güncellenen teçhizat ve yeterlik standartlarına uyumu kontrol etmesi gerekiyor.

Hava Aracı Tescili, Trafik Kuralları ve Elektronik Kimlik Cihazları

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, hava araçlarının milliyeti ve tescil işaretlerine ilişkin yönetmelikte yer alan iki ekli formu yürürlükten kaldırarak süreci sadeleştirdi. Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne eklenen hükümlerle, sürücülerin seyir hâlinde televizyon/video izlemesi, ses sistemlerinin kamu huzurunu bozacak şekilde kullanılması ve görüşü engelleyecek şekilde eşya bulundurulması yasaklandı; araç kamerası, telefon tutucu ve navigasyon cihazları ise istisna tutuldu. Ayrıca Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, elektronik kimlik bilgisi taşıyan (IMEI) cihazların kaydına ilişkin düzenlemede kısa mesajla kayıt başlatma yöntemini kaldırdı, diplomatik ve yabancı misyon personeli için e-Devlet üzerinden başvuru zorunluluğu getirdi ve bu personelin cihazlarının kimlik kartı geçerlilik süresince beyaz listede tutulup süre bitiminde belirli bir süre içinde siyah listeye alınacağını hükme bağladı.

Kimleri ilgilendiriyor? Hava taşımacılığı işletmecileri; tüm sürücüler; yurt dışından cihaz getiren diplomatik misyon personeli ve cihaz kaydı yaptıracak vatandaşlar.

Pratik sonucu: Sürücülerin araç içi elektronik cihaz kullanımını yeni yasaklara göre gözden geçirmesi gerekiyor; IMEI kayıt sürecinde kısa mesaj yönteminin kalkması nedeniyle işlemlerin artık e-Devlet üzerinden yürütülmesi gerekiyor.

Diğer Düzenlemeler: Eğitim, Kamu Yönetimi, Ticaret ve Uluslararası İlişkiler

Haftanın geri kalan düzenlemeleri kısaca şöyle özetlenebilir:

Kimleri ilgilendiriyor? Ticari reklam ve e-ticaret düzenlemesi, dijital pazarlama yapan ve sosyal medya üzerinden ürün/hizmet tanıtan tüm işletmeleri; torba kanundaki elektronik tebligat zorunluluğu ise tüm vergi mükelleflerini ilgilendiriyor.

Pratik sonucu: Alanya’da e-ticaret veya sosyal medya üzerinden tanıtım yapan işletmelerin 1 Ağustos 2026’ya kadar reklam içeriklerini yeni şeffaflık kurallarına uygun hâle getirmesi gerekiyor. Elektronik tebligat zorunluluğu ve taksi işletmeciliğinde vergilendirme seçeneği gibi torba kanun hükümleri de ilgili işletme sahiplerinin idari süreçlerini doğrudan etkiliyor.

Sonuç

29 Haziran – 5 Temmuz 2026 haftasının öne çıkan gelişmesi, yurt dışı varlıkların Türkiye’ye getirilmesini teşvik eden vergi indirimi ile Türkiye’ye yeni yerleşenlere tanınan 20 yıllık gelir vergisi istisnası oldu; bu iki düzenleme, Alanya’da gayrimenkul yatırımı yapmayı veya yerleşmeyi planlayan yurt dışı kaynaklı kişiler için doğrudan planlama değeri taşıyor. Bunun yanında planlı alanlar imar yönetmeliği ve turizm yatırımları için kamu taşınmazı tahsisindeki değişiklikler, bölgedeki inşaat ve turizm yatırımcılarının takip etmesi gereken düzenlemeler arasında yer alıyor. Somut bir hukuki durumla karşı karşıyaysanız, güncel mevzuatın sizin özel durumunuza nasıl uygulanacağını değerlendirmek için bir avukata danışmanız faydalı olacaktır.

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kaynak: Resmî Gazete.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir